Het Grote Sranan Tongo Dictee 2016

Surinaams, Sranantongo is de Nederlandstalige benaming voor de in Suriname gesproken taal (ook wel Sranan Tongo of kortweg Sranan genoemd). De naam ‘Surinaams’ wordt door mensen met een Surinaamse achtergrond als niet correct gezien. Dit omdat er onder de bevolkingsgroepen van Suriname andere talen gesproken worden die beschouwd worden als even belangrijk als het Sranan. Een andere bekende Surinaamse taal is bijvoorbeeld het Sarnami Hindoestani dat vooral door Hindoestanen gesproken wordt.

Sarnami betekent evenals Sranan ‘Surinaams’; gebruik van dat laatste woord voor alleen het Sranan kan dus als discriminerend beschouwd worden. Vooral vroeger werd de taal ook wel informeel aangeduid met taki taki, nengre of ‘negerengels’, maar die benamingen worden tegenwoordig als denigrerend ervaren.

Het Surinaams is een creoolse taal gebaseerd op het Engels; dat wil zeggen dat de (kern)woordenschat grotendeels van Engelse afkomst is. De taal is echter niet voor sprekers van het Engels verstaanbaar en bij veel woorden valt de overeenkomst met hun Engelse originelen niet op. Thans is de taal lexicaal afhankelijk van het Nederlands, wat wil zeggen dat nieuwe woorden vaak uit die taal geïmporteerd worden.

Het Sranan geldt, samen met het Nederlands, als de lingua franca van Suriname, een wijdverspreide contacttaal, die in het alledaagse leven door bijna alle bevolkingsgroepen wordt gebruikt. Een schatting uit 1997 gaf 300.000 tweede-taalsprekers, ofwel 80% van de bevolking van Suriname.

Het Sranan is ontstaan als taal van de uit Afrika aangevoerde slaven op de plantages tijdens de Nederlandse koloniale overheersing. Het draagt de sporen van Engels, Nederlands, Spaans, Portugees en West-Afrikaanse talen. Deze herkomst is te vergelijken met die van andere gecreoliseerde talen in het Caraïbisch gebied, zoals het Papiaments. Met een creoolse taal wordt een taal bedoeld die in eerste instantie is ontstaan uit noodzaak om met elkaar te kunnen communiceren, omdat verschillende mensen in een bepaalde situatie elkaar niet konden verstaan. Zo’n taal ontwikkelde zich tot een ‘echte’ taal, met eigen (eenvoudige) grammaticale regels en heeft zich daarna tot een moedertaal ontwikkeld.

 

Op zondagmiddag 26 juni 2016 is er weer het grote SrananTongo Dictee.
Tijd: 14.30 uur – 18.00 uur
Locatie: Stichting Trefcentrum Wi Masanga, Rauwenhoffstraat 39, 3022 RL Rotterdam

Voor de deelnemers en liefhebbers volgen nu de belangrijkste spellingsregels.

In 1986 is de schrijfwijze van het Surinaams gewijzigd.

Hier volgen de belangrijkste spellingswijzigingen.

(1) De tekens ‘oe’ en ‘e’ worden niet meer gebruikt.

Het teken ‘oe’ als in (boek) is vervangen door ‘u’ (buku).

Het teken ‘ie’ is vervangen door ‘i’.

(2) Nieuw ingevoerd is de ‘y’ (jas).

Men schrijft nu ‘yeye’, ‘yepi’ en ‘taya’.

(3) De volgende letters komen niet meer in het Sranantongo voor: C, J, Q, V, X, Z. Deze zes letters worden echter wel in eigennamen (Cornelis, Zeefuik) en in namen van landen en steden ( Japan, Quito, Victoria, xantippe).

(4) Het Sranantongo maakt ook gebruik van: ‘è’ als in ‘ènter’ (inenten), ‘èngel’ (engel), ‘sènter’ (smijten, doorspelen) ‘ò’ als in ‘kòf’ (zoom), ‘dòk’ (bukken), ‘tòf’ (flink)

(5) Medeklinker combinaties Er zijn ook klanken in het Sranantongo die geschreven moeten worden met een combinatie van medeklinkers:

  • ‘dy’ als in ‘dyompo’ (springen), ‘dyakti’ (jas), ‘dyunta’ (werk, karwei)
  • ‘ty’ als in ‘tyari’ (dragen), ‘tyala’ (weggaan) ‘tyapu’ (schoffel)
  • ‘ny’ als in ‘nyan’ (eten), ‘nyun’ (nieuw), ‘nyunsu’ (nieuws)
  • ‘ng’ als in ‘langa’ (lang), ‘planga’ (plank), ‘tanga’ (tang)
  • ‘sy’ als in ‘syatu’ (kort), ‘syoro’ (oever, wal), ‘syow’ (sjouwen)

(6) Tweeklanken De volgende tweeklanken komen voor in het Sranantongo:

  • ‘ai’ als in ‘bai’ (kopen), ‘brai’ (braden), ‘sor’ai’ (oogontsteking)
  • ‘ei’ als in ‘breiti’ (blij zijn), ‘freifrei’ (vlieg), ‘kreiti’ (krijt)
  • ‘èi’ als in ‘rèis’ (reis, tocht), ‘èiskasi’ (koelkast) ‘trèiter’ (treiteren)
  • ‘oi’ als in ‘moi’ (mooi), ‘koi’ (kooi), ‘boi’ (jongen)
  • ‘ui’ (oei) als in ‘bui’ (armband), ‘bumui’ (bemoeien), ‘muiti’ (moeite)
  • ‘aw’ als in ‘kaw’ (koe, kauwen), ‘law’ (gek), ‘babaw’ (stom, sufferd)
  • ‘ew’ als in ‘lew’ (leeuw), ‘bew’ (boem), ‘ew’ (eeuw)
  • ‘ow’ als in ‘dow’ (dauw), ‘kowru’ (koud), ‘bow’ (bouwen)

(7) Belangrijk om te weten: Sranantongo woorden eindigen nooit op ‘ng’ dit ondanks het feit dat je, zogenaamd, die ‘ng’ duidelijk hoort. Schrijf dus altijd ‘Sranan’ (Suriname), ‘kankan’ (kam), ‘bon’ (boom) ‘pan’ (pan) en ‘tan bun’ (het ga je goed).

(8) Andere tekens

· De kotimarki of apostrof (‘) kan worden gebruikt, wanneer om speciale redenen de weglating van de klinker moet worden aangegeven (kowr’ati).

· De letimarki of accent aigu (é) kan worden gebruikt indien het woordaccent moet worden aangegeven om misverstand te voorkomen (wán atibron).

· De topimarki of accent circonflexe (^) kan worden gebruikt om gerekte vocalen aan te duiden; pôti (arm) i.p.v. (poti) (zetten).

Voor aanvullende info: wimasanga@mail.com

 

Advertisements

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Onderwijs en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op Het Grote Sranan Tongo Dictee 2016

  1. Bertie zegt:

    Mooie log Rob. Interessant om te lezen; als buitenstaander kom je vaak niet verder dan het woord ‘steenkolenengels’. Deze term zal ondertussen ook als discriminerend worden gezien, vermoed ik. We horen nu eenmaal weinig of geen Surinaams in onze omgeving.
    Aan het dictee kan ik beter niet meedoen. ☻

    Liked by 1 persoon

  2. @matroosbeek zegt:

    Helaas kan ik niet deelnemen aan het dictee wegens onvoldoende kennis van de Surinaamse taal.
    Spijtig.
    Hartelijke groet.

    Liked by 1 persoon

  3. afwaswater zegt:

    Interessant. groetjes, Hanneke

    Liked by 1 persoon

  4. bloggersterk zegt:

    Jonge talen dus nog. Ik ben benieuwd of de ontwikkeling ervan op de voet gevolgd is of wordt door taalkundigen. Dat kan veel zeggen over hoe onze oudere talen zijn geworden wat ze nu zijn.

    Liked by 1 persoon

  5. Anuscka zegt:

    Interessant Rob! Lijkt me nog een graadje moeilijker om (als buitenstaander) te leren dan Deens, wat ik soms al lastig vind… Ik vind het altijd wel klinken als een vrolijke taal, terwijl de geschiedenis allesbehalve vrolijk is. Fijne zondag!

    Liked by 1 persoon

  6. sjoerd zegt:

    Zo, alweer wat geleerd vandaag. Ik ben taalkundig niet zo goed aangelegd dat ik er over na zou denken om me daarin te verdiepen. Maar lees het wel als het ergens voorbij komt.

    Liked by 1 persoon

  7. fietszwerver zegt:

    mogge Rob
    zeker interessant en ook goed dat het zich verder ontwikkeld , jammer vind ik wel , dat er op eens overal de woorden degenererend en discriminerend opduiken , zal de tand des tijd zijn , alles moet politiek correct 😦
    ja weer is goed en dus de dag goed
    en wij hadden een fijne tijd samen
    zijn op weg naar huis

    rustige dag groet

    Liked by 1 persoon

  8. Jaixy zegt:

    Interessant zeg.

    Fijne zondag

    Liked by 1 persoon

  9. Rebbeltje zegt:

    Werd even afgeleid…en klikte op een medeblogger hihi
    Weer wat geleerd over het onstaan van nieuwe talen.
    Fijne zondag

    Liked by 1 persoon

  10. Thanks…maar ik kan heel goed Surinaams praten, en ik schrijf het net als ik het praat, dus de echte Surinamer begrijpt wat ik bedoel…😅😅😅😅

    Liked by 1 persoon

  11. gemma1952 zegt:

    Interessant om te weten Rob.

    Liked by 1 persoon

  12. Merlin Kersout zegt:

    Ik heb gisteren hier ook aan meegedaan niet omdat ik zo zeker was van mijn sranan tongo, maar puur voor de beleving, ervaring. Ik heb mij opgegeven met de instelling van “al haal ik een nul voor mijn dictee ik ga er naartoe om het geprobeerd te hebben, voor de ontmoeting van medestanders en te leren hoe het anders dan wel moet…Ik heb mijn doel bereikt, ik had 50+ fouten, hier stoppen ze dan ook met het fouten tellen van de fouten, ik had dus een onvoldoende, ik was onder mijn medestaanders, ik heb één van Surinaamse beste zangers, Edje Rust, mogen spreken, wat kan die vent zingen en wat een sfeermaker zeg, ik heb prachtige, mooie en gezellige mensen ontmoet, Ilsemarie en Lilian en anderen wiens naam ik niet meer weet..sorry…Ik heb met Sranan tongo schrijfster Krofaya Kromanti gesproken, en natuurlijk één van haar boeken gekocht..want ik weet dat ik bij het volgende Sranan tongo dictee weer mee doe…Het was toch niet zoals ik het me had voorgesteld…Nee..het was zelfs nog beter…

    Liked by 1 persoon

  13. Rimpelingen zegt:

    Leuk, wat jij ons steeds weer te vertellen hebt. Doe zo voort!

    Liked by 1 persoon

  14. meninggever zegt:

    Het Surinaams zag ik altijd als een leuke afwijking van de Nederlandse taal toen ik nog in de toenmalige Bijlmer woonde, sinds 1975 een soort filiaal van het land waar die taal vandaan kwam. Het lijkt mij meer een volkstaal dan een echte. Een beetje zoals het Fries. Men wil erkenning, krijgt die ook, maar in ons land zou ik toch willen pleiten voor een goede kennis van het ABN. Gelukkig ken(de) ik voldoende Surinamers die onze taal beter spraken en schreven dan de gemiddelde blanke Nederlander. Dat was soms best confronterend…..

    Liked by 1 persoon

  15. Een dictee is niet aan mij besteed maar je blog is zowaar even infomatief als Wikipedia, behalve dat Wikipedia zelden zo boeiend geschreven is.

    Liked by 1 persoon

  16. Ik moet je de groeten doen van een blogger..Christine Analise…ik zit samen met haar in een groep op Facebook en ze had jou blog gedeeld…toen zei ik dat jij een goeie vriend van mij bent…de wereld is klein he…Ze doet jou de groeten, en de dames vinden je blog heel leuk…😊😊😊😊

    Liked by 1 persoon

  17. Kakel zegt:

    Ik snap het direct: Surinaams is zo gemakkelijk niet! Leuk om erover te lezen. Zo worden we elke keer een stukje wijzer. En taal vind ik het éinde!
    Bewolkte groet

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s