Een dijk van een dijk

Ooit leerde ik over zomer- en winterdijken langs de grote rivieren. Daarna ontdekte ik dat eerste rivierdijken haaks op de stroomrichting stonden. Nu liggen de rivierdijken evenwijdig aan de stroomrichting. Soms heeft een dijkdoorbraak voor een wiel of kolk gezorgd. En maakt de nieuwe herstelde dijk een kronkel.

Zeedijken zijn anders. Het achterliggende land moet beschermd worden. Voor de beschermdijken liggen vaak ook nog landaanwinningsprojecten. Deze kwelders kunnen een beetje golfslag opvangen. Maar zullen bij een  storm snel weggeslagen worden.

Nu met al het rumoer over klimaatverandering en de daarbij komende stijging van de zeewaterspiegel moet er weer nagedacht worden over de zeedijken. De Deltawerken van de watersnoodramp schijnen toch nog niet afdoende te zijn. De Bijlmermeer ligt echt onder de huidige zeewaterspiegel. Dus ook voor mij is een goede zeewering belangrijk.

In een wetenschappelijke publicatie lees ik over een nieuwe groene, natuurlijk zeedijk.

Traditionele dijk

De traditionele deltadijk bestaat uit een zandlichaam bedekt met een met gras begroeide laag klei. Aan de Waddenzeekant zorgen asfalt en steenbekleding er voor dat de dijken de kracht van de golven kunnen weerstaan. De graslaag aan de binnenkant van de dijk moet bestand zijn tegen overslaande golven. Het talud van de traditionele dijk heeft aan de zeezijde een helling van 1:4 en aan de landkant een van 1:3. Bij het zoeken naar nieuwe dijkconcepten zijn de verschillende veiligheidseisen gekoppeld aan mogelijkheden om de natuur- en landschapswaarden van het waddengebied te versterken.

Brede groene dijk

De brede groene dijk is een veelbelovend concept dat al op grote schaal in Duitsland, o.a. in het Duitse deel van de Dollard, wordt toegepast. Deze dijken hebben een flauw buitentalud (helling 1:7). In normale omstandigheden dempen de Dollardkwelders die voor de dijk liggen de golven. Alleen bij verhoogde waterstanden tijdens stormachtige omstandigheden (hooguit enkele tientallen malen per jaar) bereiken de dan al enigszins gedempte golven de dijk. Een voldoende hoge dijk met een flauw buitentalud en een goed onderhouden grasmat en een dikke kleilaag kan deze kortstondige golfaanval zonder noemenswaardige schade weerstaan. Bij een voldoende brede kwelder en een flauw buitentalud is dus een harde bekleding overbodig.

Een dijk van een dijk wordt op deze manier meer een natuurlijk onderdeel van het landschap.

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264837716300904

Tuinierende wormen
Het eerste gevaar komt uit de grond. Veelkleurige zeeduizendpoten stoppen de harde graszaden diep weg in de kwelderbodem en laten ze daar ontkiemen voordat ze de sappige plantjes opeten. Je zou kunnen spreken over een zogenoemd superfooddieet van kiemplantjes. Deze wormen leven in gangen in het sediment van wadplaten en schorren en is een opportunistische alleseter. Vanuit het perspectief van de worm is het logisch dat ze zelf kiemplanten gaan verbouwen. Zeeduizendpoten die de zelf verbouwde kiemplantjes eten worden namelijk 20% zwaarder dan wormen die harde, ongekiemde zaden verorberen.

Dit betekent dat veel graszaden geen kans krijgen om uit te groeien tot planten die de kwelder – en de achterliggende dijk – beschermen tegen golven. Voor een gezonde kweldervegetatie moeten de zaden precies op de juiste diepte liggen. Niet te ondiep (waardoor ze wegspoelen) en niet te diep (waardoor ze niet ontkiemen).

Klimaatverandering
Maar ook klimaatverandering is een gevaar. Dit heeft ermee te maken dat golven sterker worden. Enkele dagen geleden werd al bekend dat grote overstromingen normaal dreigen te worden in Europa. “De kieming van voldoende zaad van kwelderplanten is de sleutel tot de groei van het kwelderareaal,” reageert onderzoeker Zhu. “Dit zal waarschijnlijk in de toekomst moeilijker worden, want de stijgende zeespiegel en in aantal en sterkte toenemende stormen zullen de golferosie op wadplaten doen toenemen. Dit vermindert op de lange termijn de betrouwbaarheid van kwelders als natuurlijke manier van kustbescherming tegen stormen.”

 

Advertenties

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Natuur en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

29 reacties op Een dijk van een dijk

  1. Morgaine zegt:

    De grootste vijand in deze is opnieuw de mens die perse dijken wil aanleggen, dat is eigenlijk het gevaarlijke van alles in dit land, dat we dijken aanleggen en proberen het water tegen te houden. Het is beter om de dijken op natuurlijke wijze te laten gaan. Heb ik ergens gezien in een programma over onze eigen natuur en in Zeeland is nu een stuk waar men dat ook aan het doen is, de natuur en de dijken hun gang laten gaan wat veel meer stevige dijken brengt en geeft, en ook de bodem dus normaal waterpeil gaat behouden of beter.

    X

    Liked by 1 persoon

  2. Ik leer uit je stukje dat we beter verhuizen naar de top van een heel hoge berg…

    Liked by 2 people

  3. fietszwerver zegt:

    mogge Rob
    ja het gevecht tegen het water gaat door , al eeuwen lang en zal nooit stoppen
    tot nu toe doet de mens het steeds nog winnen , zeg maar sinds ’53
    maar dezelfde mens doet er ook alles aan om de aarde op te warmen
    en dan zijn er nog die tuinierende wormen en wie weet wat nog meer
    zal steeds moeilijker worden om het gevecht te winnen

    een groet vanaf +11 NAP

    Liked by 2 people

  4. Matroos Beek zegt:

    Het blijft opletten en ophogen… groeten vanonder een zwaar verstevigde zeedijk – laat ons hopen dat hij het houdt bij superstorm.

    Liked by 1 persoon

    • Matroos Beek zegt:

      Groeten vanuit -1,5 NAP.

      Liked by 2 people

    • Willem zegt:

      het ophogen van een dijk kan niet oneindig doorgaan. Om de beeldspraak maar te gebruiken: “Je kunt wel een veldslag winnen, maar de oorlog tegen het water verliezen we”. West-Nederland bestaat voor het overgrote deel uit drooggemalen veen en ontwaterde grond heeft de neiging te zakken. Iedereen die iets van funderingstechniek weet zal dat beamen. De snelheid van verzakking neemt af in de tijd, maar gaat wel gestadig door. De komende eeuw(en) zullen we nog wel goed zitten, maar er zal ernstig rekening mee gehouden moeten worden dat we die grenswaarde overschrijden en West-Nederland overstroomt, zodat er weinig meer van rest dan wat eilandjes van de hoger gelegen gebieden. Om het plastisch te zeggen ‘De landkaart van rond 1500 zal weer actueel worden’

      Liked by 1 persoon

  5. bloggersterk zegt:

    Hola! Recuerdos desde +417 N.A.P.! Voorheen -6 😉

    Liked by 2 people

  6. egoecho zegt:

    Met zowel hoogte- als watervrees, voel ik me enigszins verloren. Maar toch, het liefst ga ik de hoogte in, desnoods als schijnheilige geest 😉

    Liked by 1 persoon

  7. Een interessant blog Rob.

    Liked by 1 persoon

  8. Mathilde zegt:

    Volgend jaar wordt hier de Grebbedijk verhoogd. Die dijk houdt Amersfoort droog en de rest van de Gelderse Vallei uiteraard. Interessant, deze nieuwe optie.

    Liked by 1 persoon

  9. Sjoerd zegt:

    Haha, het zal wel even duren voor ik water zie. Ik woon op 100 boven NAP. Mijn idee zou zijn om alle land boven zee nivo te brengen.

    Liked by 1 persoon

  10. De strijd tegen het water zal wel een eeuwig gevecht blijven, en dan nog is het de vraag hoe lang we allemaal droge voeten houden.

    Liked by 1 persoon

  11. Zilvertje zegt:

    De dijken worden her en der verstevigd, lees ik regelmatig, maar of het genoeg is? De angst voor het water zie ik ook op mijn weblog, mijn blogs over de waterhoogte scoren onophoudelijk hoog, elke dag komen veel kijkers die oude blogs bekijken en weet je wanneer de piek was? Met die Nederlandse serie op de tv, waarbij een deel van Nederland onder liep, ik had dan per uur honderden bezoekers.

    Vanuit de psychiatrie ken ik al veel mensen die weggingen uit de provincie NH, mensen die daar als patiënt zijn, hebben vaak al last van angsten en deze angst voor het water was bij sommige mensen te groot.

    Liked by 1 persoon

  12. In Zeist woon ik hopelijk hoog en droog genoeg. Maar er zijn inderdaad plekken waar het eng wordt als het water niet tegen te houden is.. De serie die van de winter op TV was, was prachtig!

    Liked by 1 persoon

  13. perdebytjie zegt:

    Baie interessant,Rob…ek het nog nooit aan die wetenskaplike sy van dyke gedink nie.

    Liked by 1 persoon

  14. Dis baie interessant In ’n land waar water skaars is weet ons maar min van dijken

    Liked by 1 persoon

  15. Bertie zegt:

    Goede dijken wart hard nodig, hoe het gaat worden met de klimaatverandering?
    Ik heb nog oude plannen voor een ark liggen, misschien moet ik ze afstoffen en opnieuw bekijken 😉

    Liked by 1 persoon

  16. Ann McDunn zegt:

    Laten we hopen dat de dijken stevig gehouden worden, het gevecht tegen het water houdt aan.

    Liked by 1 persoon

  17. Wolf zegt:

    Zeer leerzaam! Dank!

    Liked by 1 persoon

  18. Suskeblogt zegt:

    In gedachten zie ik de beelde uit 1953 weer voor me.

    Liked by 1 persoon

  19. burroholanda zegt:

    Te veel water in ons land en Spanje en Italië veranderen in rap tempo in woestijnen. Tijd voor een denktank.

    Liked by 1 persoon

  20. Anita zegt:

    Have a very nice week dear
    Kisses

    Liked by 1 persoon

  21. gewoonanneke zegt:

    Je ziet hier in de omgeving (Lek) ook wel projecten om stukken weer terug te geven aan de rivieren, een goed initiatief. Het zal altijd een gevecht blijven tegen het water voor ons die onder NAP leven. Zeg altijd tegen mijn vriend die in Apeldoorn woont waarom denk je dat ik jou gekozen heb haha, heb ik altijd droge voeten als het hier volloopt ;)……

    Liked by 1 persoon

  22. meninggever zegt:

    Experts menen dat met name daar waar nu de Zeeuwse dijken liggen het beter zou zijn om het water weer haar gang te lagen gaan. Worden de lagen langs het water hoger door. Aanwas. Maar dan moeten wel de mensen weg. Zo kan ik ook denken natuurlijk. Willen we veilig leven in dit land v.w.b. het zeewater, dna moeten we het complete westen ontmantelen en verhuizen naar het hoger gelegen oosten van ons land. Waarbij we ons wel moeten beseffen dat veel van de zo gevreesde waterrampen voortkwamen door overlopende rivieren, niet door de zee. En die rivieren zijn nog steeds bron voor zorg. Omdat we bouwen in de uiterwaarden en de dijken lang zijn verwaarloosd. Gelukkig is dat nu verbeterd, maar toch. Klimaatverandering zal zeker een rol spelen, mits we het over de oorzaak op een punt eens zijn. Zolang we het niet voor 100% zeker weten is de mens niet echt als enige de oorzaak. De Aardas kantelt ook en dat geeft ook zo haar effecten op ons ooit zo veilige leventje.

    Liked by 2 people

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s