Windrechten ?!?

Het windrecht is het recht om een molen te laten draaien. Dit recht behoorde in vroeger tijden tot de regalia, de rechten die meestal in handen waren van de landheer. Alleen hij had het recht van windvang wat wil zeggen dat alleen de heer gerechtigd was een molen te laten bouwen met het recht de wind te ‘vangen’. Het recht van de wind werd tegen gunsten en diensten ook wel beleend. Molenaars konden tegen betaling van een jaarlijks bedrag, het zogenaamde windgeld, dit recht pachten. Veelal werd de molen dan ook doorverpacht; in Nederland verkreeg de molenaar dan een windbrief. Het windrecht was een onderdeel van het feodale recht.
Een feodaal windrecht bestond niet overal in Nederland. In de noordelijke provincies (Friesland, Groningen, Drenthe) en enkele Hollandse steden en dorpen (Enkhuizen, Hoorn, Assendelft, Gouda) was het oorspronkelijk iedereen toegestaan een windmolen te bouwen. 

Een belangrijk gevolg van het windrecht was dat het niemand was toegestaan in de buurt van de molen iets te bouwen of op te richten wat voor windbelemmering zou kunnen zorgen.

Dit is een persoonlijke selectie uit het lemma “Windrecht” van wikipedia.
Nieuwe molens met oude molens vergelijken geeft nu nog allerlei discussies.
Maar ik vraag mij dan af hoe er over nog eens 500 jaar naar windmolens wordt gekeken ….

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in duurzame energie, gezondheid, Natuur, persoonlijk, Politiek, windenergie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

48 reacties op Windrechten ?!?

  1. Ik had iets anders begrepen onder ‘windrechten’ .

    Geliked door 4 people

  2. Iemand de wind uit de wieken nemen.

    Geliked door 2 people

  3. bentenge zegt:

    Zeer interessant !

    Geliked door 1 persoon

  4. Matroos Beek zegt:

    Dat vraag ik me ook af. Misschien zijn de windmolens en de windrechten dan al lang vervangen door nieuwere technieken. Misschien waait er dan een totaal andere wind?
    Windstille ochtendgroet.

    Geliked door 1 persoon

  5. Karel zegt:

    mogge Rob
    ja hoe zal dat zijn over 500 jaar
    het is nu al niet meer zo als het was
    in de oude tijd werden molens hier en daar gebouwd
    nu zetten ze honderden bij elkaar en is het een vreselijk gezicht 😦

    zonnige en windstille groet

    Geliked door 1 persoon

  6. Bertie zegt:

    Windrecht verpachten. Dat ligt niet zo ver van het het adem- en zonrecht. Dagobert Duck zal naar dit soort voorbeelden zijn bedacht.

    Geliked door 2 people

  7. windrechten.. dar steek ik wat van op Rob

    groeten

    Geliked door 1 persoon

  8. Sjoerd zegt:

    Eerst eens even kijken wat mijn zonnepanelen doen…

    Geliked door 1 persoon

  9. Nooit geweten Rob, interessant hoor.

    Like

  10. EJW zegt:

    Klopt, in Akersloot staat ook een molen waar niet omheen gebouwd mag worden wegens windbelemmering

    Geliked door 1 persoon

  11. Rebbeltje zegt:

    Ha hier in het dorp volop aanwezig…gevecht om een bedrijfshal en de molenaar 😉
    Groetjes

    Geliked door 1 persoon

  12. Karel zegt:

    ik krijg dat wat ik zie nooit zo op de foto als ik het zie hihi
    maar ben tevreden over mijn opnamen weer hoor
    zal wel weer commentaar krijgen , zoals de horizon is scheef , ja natuurlijk is die dat , de aarde is toch rond 🙂
    fijne middag groet

    Geliked door 1 persoon

  13. Met hoeveel recht ik er misschien op heb, het wordt hier niks met de wind. Maar we denken wel serieus na over de aanschaf van zonnepanelen.

    Geliked door 1 persoon

  14. Suskeblogt zegt:

    Ik krijg hier een winderig gevoel van.

    Geliked door 1 persoon

  15. Een heel interessante vraag, dat laatste.

    Geliked door 1 persoon

  16. HesterLeyNel zegt:

    Dis ’n interessante stukkie geskiedenis, Rob. Ek het nog nooit hiervan gehoor nie.

    Geliked door 1 persoon

  17. Oudmaarnietversleten zegt:

    Vandaar dat op sommige plaatsen veel meer molens staan.

    Geliked door 1 persoon

  18. gewoonanneke zegt:

    Ik woon heel dicht bij Kinderdijk met zijn molens maar hier had ik nog nooit van gehoord. Wat grappig. Momenteel komen er natuurlijk heel andere windmolens en denk dat dit recht inmiddels wel vervallen is.

    Geliked door 1 persoon

    • ik hoop dat het recht inmiddels nog lang niet vervallen is, en ik weet bijna zeker dat de molens bij Kinderdijk alle rechten hebben, en dat daar geen molenaar meer bijkomt.

      Er bestaat een raar soort wens om gelijkheid: als ik als bijstandtrekker niet in een windmolen kan investeren, mag dat een kapitaalkrachtige molenaar ook niet. Terwijl een bijstandstrekker ook het initiatief kan nemen tot een cooperatieve molen. Dat is wat in Kinderdijk ooit is gebeurd en gelukkig maar!

      Die rare gelijkheidheidswens die ik hierboven noemde heeft alle particuliere initiatief bv in Cuba helemaal doodgeslagen, ga eens kijken, een regelrechte ramp is het wat je daar aantreft.

      Geliked door 2 people

  19. ik vind die windrechten heel erg logisch, veel logischer dan de windhandel.

    Geliked door 1 persoon

  20. Het zal wel een goed doel dienen, maar vind die nieuwe molens zo lelijk. Fijne dag Rob!

    Geliked door 1 persoon

  21. Spontanity zegt:

    Windrecht, sorry, moest er even bij glimlachen.
    Ook lucht in je autobanden is niet gratis meer.

    Geliked door 1 persoon

  22. Aan een luchtstroom kun je geld verdienen, aan een waterstroom, bv in een bevaarbare rivier ook. Je kan overwegen een kanaal te graven van hier naar daar. Of een spoorlijn aan te leggen van hier naar daar. Logisch is dat degeen die daarin investeert, niet wil dat er vlak naast hem nog een kanaal wordt aangelegd. Dit soort infrastrukturele werken hebben invloeden op grotere gebieden dan van een enkele molen, waardoor overheidsinvloed noodzakelijk is. Als er in het noorden van het land gebieden zijn waar geen windrechten zijn, is dat te vergelijken met de mogelijkheid dat iemand een afslag van de Rijn over zijn land maakt.
    De molens aan de kinderdijk zijn heel speciale molens, want draaien de polder droog. Nogal een gemeenschappelijk belang. Een prachtige organisatie in Nederland sinds 1194, de waterschappen regelen de afweging van de belangen van de ingelanden van de ene en de andere polder. Heel erg logisch, met vastgelegde rechten.en plichten..

    Geliked door 1 persoon

  23. Plato zegt:

    Hoe het dan zal gaan, weten we natuurlijk niet. Maar al je de technische ontwikkeling van de laatste 100 jaar bekijkt en er dan nog 500 jaar bij optelt, dan zullen we inmiddels wel heel wat andere krachten hebben aangeboord. Maar voor nu is de windmolen helemaal terug en een forse verbetering t.o.v. de kolengestookte centrales etc.
    Interessante informatie. Ik wist eigenlijk helemaal niets van windrechten etc.

    Geliked door 1 persoon

  24. Interessant stukje Rob. Hier stikt het van de windmolens. Ik heb een foto´s van ze gemaakt, in het sneeuwlandschap van de afgelopen dagen. Daarop vind ik ze bijna mooi; witte staken in het witte landschap met een geweldig licht. Zo probeer ik vrede met ze te sluiten want eigenlijk vind ik zoveel tegelijk storend. Maar wat je zegt: beter dan schoorstenen 🙂

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.