Vier of vijf behaarde knopen

Maarten van der Veer schrijft interessante verhalen;

Tijdens mijn dagelijkse ronde als postbode in Gouda kom ik dit plantje gedurende bijna het hele jaar tegen, Harig knopkruid (Galinsoga quadriradiata). Nu is er al een heleboel geschreven door mijn medeauteurs over Harig knopkruid dus over de plant zelf gaat dit keer het artikel niet. Wel over de wetenschappelijke naam. Niet de Latijnse naam zoals iedereen zegt, want vaak is de oorsprong van de naam ook Grieks, Italiaans, Arabisch etc.

Het systeem van de zogenaamde dubbele nomenclatuur (naamgeving), zoals bij Galinsoga quadriradiata,  is bedacht door Carl Linnaeus. Hij werd geboren in 23 mei 1707 in Uppsala in Zweden. Dankzij die wetenschappelijke naamgeving is het nu mogelijk zonder woordenboek of meertalige flora internationaal te praten/chatten of appen over dezelfde plant. Want deze plant heeft in elk land zijn eigen naam. Bijvoorbeeld:  

Engeland:    Shaggy-soldier, Fringed quickweed

Frankrijk:      Galinsoga ciliée

Duitsland:     Behaartes Franzosenkraut

Italië:             Galinsoga ispida

Sweden:        Hårgängel

Noorwegen:   Nesleskjelfrø

Denemarken: Kirtel-Kortstråle

De uitleg wat deze namen betekenen vindt u op https://www.plantennamen.info/nederlandse-namen/harig-knopkruid-galinsoga-quadriradiata.   Linnaeus heeft bij planten goed gekeken naar uiterlijke eigenschappen, stengel, aantal kroonblaadjes, hoeveelheid stampers etc. Natuurlijk heeft hij dit niet in een keer bedacht. Het was een heel proces met best veel tegenwerking van kerk, wetenschap en concurrenten. Er zijn vele boeken over hem geschreven. Eentje wil ik graag noemen. Een boek dat ik in een museumwinkel kocht. Het heet ‘Linnaeus.De ordening van plant en dier’ ISBN 9789085710721.

Linnaeus ontkwam er niet aan mensen te eren die op floristisch gebied iets extra’s had gedaan. Zoals Galinsoga, het eerste deel van de wetenschappelijke naam. Dit komt van Ignacio Mariano de Galinsoga (1766-1797). Deze Spaanse arts aan het hof was ook beheerder van de botanische tuinen in Madrid.  Een ander voorbeeld is de Waterlobelia (Lobelia dortmanna). Deze plant is vernoemd naar de Franse botanist Matthias de L’obel, een inwoner van Lille, hij stierf in Londen in 1616. Dortmanna komt van de Groningse apotheker die de plant ontdekt heeft, Jan Dortman. Twee eerbewijzen in één plantennaam! Ook kon plant vernoemd worden naar een heilige. Linneaus was als wetenschapper toch gelovig. Een voorbeeld is, overigens een echte stadsplant,  Robertskruid (Geranium robertianum) Deze naam komt van de heilige Robert de Molesme of Ruprecht, de stichter van de Cistercienorde in de elfde eeuw (1098). Dit omdat hij op de geneeskrachtige werking (bloedstelpend) van de plant geattendeerd heeft.

Dan het tweede gedeelte van de naam: de soortaanduiding. Quadriradiata komt van quadrirem (Latijn) en betekent “met vier rijen” dat zou duiden op vier straalbloemen. Echter Knopkruid heeft altijd vijf straalbloemen, dus waarom dit is weet ik niet en is ook nergens vermeld. Linneaus zag niet goed of hij bedoelde iets anders. Als iemand het weet, mag die het zeggen.

Wat een naam!

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Biologie, Natuur, Onderwijs en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

13 reacties op Vier of vijf behaarde knopen

  1. Mijn kapsel is al jaren wijlen – naar mij werd dit groen alvast niet genoemd!

    Geliked door 1 persoon

  2. Rebbeltje zegt:

    Leuk die namen weetjes
    Och het is verdraaid mooi dat plantje 🙂

    Geliked door 1 persoon

  3. bvision zegt:

    Op de een of andere manier gaat dit het ene oor in en het andere weer uit…

    Geliked door 1 persoon

  4. Matroos Beek zegt:

    Toevallig staan ze met vier op de foto. Zouden ze misschien altijd in groepjes van vier staan? Zou hij dat bedoelen?

    Geliked door 1 persoon

  5. Morgaine zegt:

    *GaaaaaaaaaaaaaaaaaP*

    Sorry… hahhaha nu mis ik foto’s 😉

    X

    Like

  6. Bertie zegt:

    Leuke oorknopjes. 😏

    Geliked door 1 persoon

  7. ollieherman zegt:

    Mooi plantje en ook die namen zijn prachtig. Vooral die Engelse naam ‘shaggy-soldier’, heerlijk!

    Geliked door 1 persoon

  8. Willem zegt:

    Harig knopkruid; de naam doet bij mij geen enkel belletje rinkelen en ook van de afbeelding op internet werd ik weinig wijzer. Kortom, ik ken het plantje niet, hoewel ik een plantenliefhebber ben.
    Had het vanmiddag met een in het latijn geschoolde vriendin over de naam en met de eerste helft; Galinsoga, kon ze weinig en het was bepaald een opluchting toen ze hoorde dat dat een eigennaam was. Met de tweede naam quadriradiata kwam ze met een andere betekenis dan in het artikel. Ze dacht aan iets in de geest van ‘vier keer gedraaid’ en niet vier rijen, zoals in het artikel gezegd wordt. En nou niet de intelligente vraag stellen wat er vier keer gedraaid is, want daarvan het ik geen enkele notie.

    Geliked door 1 persoon

  9. Wat haal je dan veel uit je beroep als je tijdens je werk zo oog hebt voor de natuur om je heen, en je daar ook zo in verdiept. Dan moet postbode een heerlijk vak zijn, waarbij je veel buiten kunt zijn. Naast de nadelen uiteraard.

    Geliked door 1 persoon

  10. Karel zegt:

    ja Rob , ook handmelk diploma , maar die kan ik niet meer vinden 🙂
    machines kunnen best interessant zijn hoor
    jij mocht melken , ik deed het als werk 🙂
    ja melk en groente en kaasboer en schillenboer kwamen aan de deur

    nostalgische groet weerom

    Geliked door 1 persoon

Laat een reactie achter op Nicole Orriëns Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.