Lieveheersbeestjes

Van https://sprakeloosverhalen.wordpress.com/2020/10/11/schijn-een-lichtje-op-lieveheersbeestje/ kom ik bij https://yoo.rs/hoe-oud-wordt-een-lieveheersbeestje-1543165689.html

En daar vind ik een prachtige lijst van regionale volksnamen voor lieveheersbeestjes. Daar waar taal en de natuur bij elkaar komen blijft mij boeien.

Nederlands
kapoentje, oliebeestje, stippelbeestje, zonnekoekje, pim-pam-poentje
Brabants boerinnetje, boterbeestje, fowieltje, hemelbeestje, hennetje, kezenmolletje, jezusjesbeestje, koffiekuikentje, liefhennetje, liefvrouwebeestje, liefvrouwemuisje, lieve marijtje, lieveheerhennetje, lieveheerspaardje, lievehereminnetje, lievelammetje, mariabeestje, poppennonnetje, eerebeestje Fries leavehearsbistke, leavehearsingeltsje, leavehearspykje, leavehearsspintsje, earmpykje, geloksbeestje, gelokspykje, geloksspintsje, gouden ingeltsje, hearehintsje, hearepykje, hearetykje, kofjebeantsje, kofje-ingeltsje, kofjemooltsje, krûpelhintsje, molke-en-grôtpykje, pyk, pykje, pykjebrea, reahintsje Limburgs sjmautwurmke, (s)-levenierepaerdje, hemelbeestje, pimpernelletje, smoutwormpje, tierenhennetje, vliegmusje, onzelievevrouwpulletje, mulderinnetje, molentandje, mölepaertje (Maasmechelen), muuëletêntje, (Weert), moedergodssterretje, lieveherebolletje, kevelewormpje, kaevelebieësje (Nederweert), draaihennetje, goudbeestje, hemellammetje, oliebeestje, (s)-lievrouwbiske (Sint-Truiden), slivveniersbieske (Maastricht), enslevreu(bies)ke (Hasselt)
Nedersaksisch Kukeluussien (Oldebroeks), kukeluusjen, kukeluutjen (Nunspeets), kukelesaantje (Bunschoten), keukediefien, kukediefien (Urkers), koekediefje, koekediefien (Kampers), mariabeestje, zönnekuukske (Twents), zönnekuuknje (Rijssens), kroontien, herenhoentien (Stellingwerfs), laiveneertiekje (Gronings), armmarmottie (Drents) Vlaams (onze)lieveheer(s)(e)beestje, (onze)lievevrouw(e)beestje, oliebeestje, piempampoentje, hemelbeestje, pieternel(letje), pieternellebeestje, piepauw(tje), piepebontje, pimpajoen(tje), pimpaljoen(tje), pimpompulletje, hentar nektarkring(etje), engelbeestje
Zeeuws kok’aentje, kok’aontje, lieve vrouwke, lie:vevrouwebêêstjen, pàpoe:nebêêsje, pampoe:ntje, piempampoe:ntje, pieternelleke, pimpampoe:ntje Frans-Vlaams piepebontje

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Biologie, Natuur, Onderwijs. Bookmark de permalink .

23 reacties op Lieveheersbeestjes

  1. Wat bijzonder dat zo’n klein beestje zoveel namen heeft. Leuk zeg! Nu vraag ik me af hoe dat komt!

    Geliked door 1 persoon

  2. picpholio zegt:

    Niet te geloven, zoveel namen….. ! 🙂

    Geliked door 1 persoon

  3. lil188 zegt:

    Wat ontzettend leuk Rob. Ik vind armmarmottie de leukste ! Waar zou de associatie met Maria, onze lieve vrouw vandaan komen?

    Geliked door 1 persoon

  4. Rebbeltje zegt:

    Ha en toch zitten er leuke tussen die beter passen dan lieverheersbeestje

    Geliked door 1 persoon

  5. bvision zegt:

    Wat me vooral opvalt is dat Limburgers en brabo’s er wel wat van kunnen…

    Geliked door 1 persoon

  6. Oh wat leuk! Ik hou er van hoe ze in andere streken andere begrippen gebruiken 🙂

    Geliked door 1 persoon

  7. Karel zegt:

    en er zijn ook meerdere soorten lieveheersbeestjes , dus nog meer mooie namen 🙂

    Like

  8. Heerlijk om al deze namen te lezen! 🐞

    Like

  9. Willem zegt:

    Als geboren en getogen Drent en nog steeds een liefhebber en gebruiker van mijn moerstaao, was me toch het woord ‘armmarmottie’, voor lieveheersbeestje onbekend. We hadden het over een ‘zunnehondtie’. Het woord armarmottie ken ik nog wel uit een of ander aftel- of kinderverse, maar de precieze tekst ken ik niet meer. Onderhand meer dan 70 jaar geleden, dus ik neem mezelf niks kwalijk. Desondanks zal ik toch eens bij mijn broers of zussen navragen of zij zich iets herinneren van het liedje over het ‘armarmottie en of ze weten welk dier ermee bedoeld werd. Ik ben er altijd vanuit gegaan .dat het ‘ar’ om ritmische reden voor het marmotje geplakt is. .

    Like

  10. Willem zegt:

    Door nieuwsgierigheid gedreven toch even het kleine Drentse woordenboek van Jan Tissing geraadpleegd en die geeft de volgende namen voor het lieveheersbeestje: boerenzeuntie, herebiestie, leivenheerstiekie/laivenheerstiekie (veenkoloniaals, dus in zowel in het Groningse als Drentse deel),vadershoentie en zeuntie. Opvallend is dat noch armarmottie, noch zunnehondtie in zijn lijst voorkomt. Maar dat kleine woordeboekje, eigenlijk een woordenlijst, is al van 1992.

    Like

  11. Dát zijn veel namen voor een en hetzelfde beestje. Lieveheersbeestje staat in de top 10 moeilijke woorden bij kinderen. Vind ik nog steeds een leuk detail.
    Ik dacht dat kapoentje Rotterdams was…

    Geliked door 1 persoon

  12. Mooi lijstje, Rob!
    Ik heb gistermiddag nog een mooi slapend ingeltsje gekiekt in een bloem in de tuin.

    Geliked door 1 persoon

  13. Piepebontje in het Vlaams? Nog nooit gehoord, Rob, je hebt je iets laten wijsmaken!

    Like

  14. Trudy zegt:

    Zoveel namen, nooit geweten.

    Geliked door 1 persoon

  15. burroholanda zegt:

    Ik begrijp absoluut niet, dat dit beestje is gekozen als mascotte voor de acties tegen geweld en tegen pesten. Als er in de natuur één verschrikkelijke massamoordenaar bestaat, dan is het wel dit luizenverslindende beest. En het bijt ook mensen! Het is absoluut niet lief!

    Geliked door 1 persoon

    • Willem zegt:

      Waarschijnlijk omdat het kevertje lief en aandoenlijk oogt, maar deel de verbazing dat dit agressieve diertje ooit als symbool voor geweldloosheid is gekozen.
      Wel wil ik gezegd hebben als plantenliefhebber blij te zijn met het lieveheersbeestje, want het is zelden nodig dat ik naar stevige middelen moet grijpen om een luizenplaag te bestrijden bij mijn kuipplanten als ze in het voorjaar uit de winterberging komen. Dat doet datzelfde ‘zunnehondtie’ (een van de Drentse namen er voor), of eigenlijk zijn larven voor me.

      Geliked door 1 persoon

  16. Een achterneefje noemde het een dobbelsteenspin. Overigens heb ik nog nooit iemand gezien die bang was voor dit insectje. Ook al zo bijzonder !

    Like

  17. Dhyan zegt:

    Zonnekoekje hoor je ook veelvuldig weer verbasterd in dialect. In het Achterhoeks zunnekuuksken.

    Like

    • Willem zegt:

      Waarschijnlijk ongewild werp je een interessante vraag op, door te stellen dat ‘zonnekoekje’ in het Achterhoeks verbastertd wordt tot ‘zunnekuuksken’. Bij mijn weten is het Achterhoeks, -een van de vele Nedersaksische streektalen-, als taal veel ouder dan de landstaal. Al 800 jaar voor het ontstaan van het (huidige) Nederlands werd er in het Nedersaksisch geschreven en rond het begin van onze jaartelling was de ‘voertaal’ in de lage landen iets wat zich, zeer kort door de bocht, laat vergelijken met het Fries..
      Je zou je dus met recht af kunnen vragen of kuuksken wel een verbastering is van koekje, of dat het woord koekje is afgeleid van kuuksken, of een variant ervan. Een geharde taalkundige zal daarop wel het antwoord weten.
      Blijft het wonderlijke dat je via een lieveheersbeestje terecht kunt komen in een koektrommel.

      Like

  18. gewoonanneke zegt:

    Wat een hoop namen wat grappig…… ik kende alleen kapoentje en lieveheersbeestje.. Alles goed met je?? zie al even geen blogje meer toch niet geveld door Corona?

    Like

  19. Hans zegt:

    Alles goed Rob?
    Ikzelf heb een hekel eraan wanneer deze vraag in real-life gesteld wordt. Zo van: hou het antwoord even kort als de vraag zelf. Maar dit terzijde.
    Hoop uiteraard dat je gezond bent…….

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.