De Sapir-Whorfhypothese

Deze hypothese wordt ook wel de  linguïstische relativiteit genoemd. Stel dat onze spreektaal invloed heeft op de manier waarop we denken over de werkelijkheid. Zo zouden lichtblauw en donkerblauw door Nederlandstaligen als varianten van één kleur worden waargenomen, terwijl ze voor Russischtaligen, die voor lichtblauw een ander woord (голубой (goloeboj)) hanteren dan voor donkerblauw (синий (sini)), beide even fundamenteel verschillend zijn als rood en roze dat voor Nederlandstaligen zijn. De hypothese ontleent haar naam aan de Amerikaanse taalkundigen Edward Sapir en zijn leerling Benjamin Lee Whorf, maar het idee werd al in 1820 door Wilhelm von Humboldt geopperd, die taal zag als de ‘ziel der natie’. Door Roger Brown werd een sterke en zwakke versie onderscheiden.

Een mooi hypothese. Maar in de felle discussies over KOZP en BLM blijken velen opeens kleurenblind te zijn. Juist de kleurennuances worden over en weer steeds meer uit het oog verloren. Mijn geboorteplaats en mijn ouders geven mij nu nog steeds een zeer bevoorrecht leven. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat heel veel geboren Nederlanders hun hele leven op achterstand gezet worden.

In onze Tweede Kamer zit nu Sylvana Simons. Van geboorte af aan in het bezit van een Nederlands paspoort. Haar opleiding is verbrokkeld en onafgerond. Maar altijd heeft zij haar best gedaan om werkend in haar eigen levensonderhoud te voorzien. Nu als trotse grootmoeder wil zij in onze Tweede Kamer strijden tegen seksisme en racisme. Live in een uitzending gebruikte Martin Šimek, die tegenover haar zat, het woord “zwartjes”. Een duidelijker voorbeeld van de  Sapir-Whorfhypothese is er niet te geven lijkt mij.

Volgens mij wordt het hoog tijd dat kleur geen rol meer speelt in de Nederlandse samenleving. Wereldwijd zijn velen met BLM dezelfde boodschap aan het verkondigen.

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

15 reacties op De Sapir-Whorfhypothese

  1. Suskeblogt zegt:

    We zijn allemaal mensen, maar het is vooral de sociale en culturele achtergrond die het soms moeilijk maakt. Maar da’s ook te overbruggen mits goede wil van alle kanten.

    Like

  2. Bertie zegt:

    BLM is niet erg slim begonnen.
    En Sylvana vond ik in een lang interview ook niet erg bevorderlijk voor het verkrijgen van begrip maar het was een paar jaar geleden, misschien spreekt ze intussen redelijker.

    Like

  3. Karel zegt:

    mij ben je kwijt met al die kleurtjes per taal
    welke kleur is Fries
    en die Sylvana kan om mij de pot op , ze beweert dat ik discrimineer omdat ik van Sinterklaas en Zwarte Piet houd

    Geliked door 1 persoon

    • Hans zegt:

      Het beschuldigen van iemand die zgn. discrimineert vind ik bedenkelijk, wat kort door de bocht. Het is het aftekenen van iemand op een negatieve wijze en het rangschikken van mensen in populaire thema’s, hokjes hypes. Onder de maat dus en danig gefocust in een tijdsgeest.

      Like

  4. Matroos Beek zegt:

    Heel interessant Rob.
    Gelukkig ben ik kleurenblind wat mensen betreft. Een mens is een mens, ongeacht zijn huidskleur.
    Hartelijke groet

    Geliked door 1 persoon

  5. Robert Sterk zegt:

    Ik sluit mij aan bij de Matroos, huidskleur heeft bij nooit een rol gespeeld in mijn oordeel over mensen. Linguistisch relatief beschouwd komt de ‘Kick Out’ in KOZP op mij over als een oproep tot geweld tegen… tja, zwarte Piet. Kort gezegd: aan beide zijden van de discussie mogen ze wat mij betreft wel wat meer inbinden en vooral relativeren.

    Like

  6. hermanstel65 zegt:

    Toevallig gaat mijn laatste blog ook gedeeltelijk over dit onderwerp. Ik heb niets tegen mensen met een andere huidskleur. In mijn werkzame periode heb ik in mijn scholen ontelbare lieve, aardige, prettige, lastige mensen mogen ontmoeten van allerlei kleurtjes. De verschillen en de problemen kwamen voort uit de grote culturele verschillen. De morele opvattingen en de normen en waarden zijn de bron van ergernissen en conflicten. Voor mij zijn alle mensen gelijkwaardig. Niet gelijk.

    Like

  7. Karel zegt:

    en wat is nu de kleur van Fries 🙂
    geen reden om jaloers op mij te zijn hoor , een ouwe man geplaagd door longemfyseem
    ja een vrij leven teken ik voor , maar wat is ” normaal ”
    ik zou zeggen al het naar z.g goedkope landen wegbezuinigde werk , terug halen , ADM en NDSM terug o.a en wat al niet meer , nu woeden we als het ware gegijzeld

    rustige avond groet

    Like

  8. ik woon als witte een kleine twintig jaar daar waar de zon behoorlijk tekeer kan gaan.
    Als minder pigmentverwende (twintig jaar is minder dan twintig eeuwen) kan ik nog steeds rood worden als een kreeft..

    Jouw pleidooi voor kleurenblindheid heeft het nadeel dat mijn buren mij niet meer vertellen:

    1) ga gauw naar binnen, je bent al zo rood als een kreeft.

    en ze zeggen ook niet meer tegen mij:

    2) ga lekker naar je Lage Landen terug in plaats van ons een les te leren

    Lees Lale Guel in haar boek: Ik ga leven.

    Zij noemt zich lichtgekleurd en ook dat wil je nog van haar afpakken. Kleurblind kijken is het begin van wegkijken.

    Like

  9. Rebbeltje zegt:

    Hier ook kleurenblind maar dan voor rood en groen 😉
    Wat maakt het uit een mens is een mens goed of slecht…in hun waarde laten is al genoeg.
    Groetjes

    Like

  10. Het is een moeilijke en ingewikkelde discussie. Begrijp me goed, als ‘witte Fries’ ben ik groot gebracht met respect voor iedereen ongeacht kleur of afkomst. Dat dat bij vele anders is, is duidelijk. Maar KOZP is er in het begin meteen dusdanig hard in gegaan, dat dat bij velen aan de overzijde een vergelijkbaard harde verdedigingsreactie heeft opgeroepen. Er zal tijd nodig zijn om weer op een normale manier samen te kunnen leven, vrees ik.

    Like

  11. meninggever zegt:

    Nederland is van oorsprong een liberaal land. Mensen als Sylvana hebben weinig idee hoe de geschiedenis van ons land er uit ziet. Men is 1975 kennelijk volkomen vergeten. Ik niet. De drammerigheid waarmee zij punten van haatzaaiers als Akwasi op de agenda zet ligt mij niet. Overleg met eerlijkheid over je eigen geschiedenis is dan een stuk handiger. Mensen die constant claimen zijn vervelende mensen. Wel mekkeren over de slavernij in het verleden, maar die in het heden volkomen negeren, het blijft me verbazen. Er zijn groepen die naar mijn idee vooraan moeten staan in hu eisen voor respect en genoegdoening. De door BIJ1 vertegenwoordigde groepen horen daar niet bij. Denk eens aan de Molukse bevolking die echt heel slecht is verhandeld, ontvangen, gediscrimineerd en zo meer. Heel anders dan het in 1975 en daarna ging. Zuidoost is een smeltgroes van culturen. Ook in West is dat zo. Soms is dat geweldig, maar er zitten ook kantjes aan die we niet mogen vergeten. Een roze bril is soms prachtig of handig, maar een die helder zicht geeft op de materie prefereer ik zelf toch wat meer…

    Geliked door 1 persoon

    • Rob Alberts zegt:

      2 December 1975 en tussen 23 mei tot 11 juni 1977 hebben de Molukkers actie ondernomen. Terecht schrijf jij de Molukse bevolking die echt heel slecht is verhandeld, ontvangen, gediscrimineerd en zo meer. Sylvana heeft ondanks alle tegenslagen altijd haar eigen geld verdient. Zoals zij eerst democratisch in de Amsterdamse gemeenteraad is verkozen. En zoals zij nu een rechtmatige zetel in de Tweede Kamer heeft verkregen. Dat Sylvana haar hele leven een paspoort van het Koninkrijk der Nederlanden heeft staat jou blijkbaar tegen?

      Ja, wij hebben andere ideeen. Maar zonder de geschiedenis te herschrijven worden er nieuwe onder belichte facetten van de Nederlandse Geschiedenis in diverse musea gepresenteerd. En dit gebeurt ook in de musea die in Amsterdam staan. Het rijksmuseum neemt hierin bijvoorbeeld het voortouw. Dat hierdoor mindere kanten van de Amsterdamse en Nederlandse geschiedenis te voorschijn komen hoort daarbij.

      Het beschuldigende vingertje is daarbij niet meer gepast!

      Vriendelijke groet,

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.