Wat is regeneratieve landbouw?

Regeneratieve of herstellende landbouw wordt door Wij.land toegepast. In de nieuwsbrief van Wij.land lees ik over deze landbouw methode.

Een belangrijk principe achter het werk van Wij.land is regeneratieve landbouw, een term die steeds vaker in de media opduikt. Maar waar staat het voor en wat betekent het voor Wij.land?

Regeneratieve landbouw is meer dan verduurzaming van de landbouw. Dat het duurzamer kan en moet, daar is vrijwel iedereen het over eens. Landbouw heeft op veel plekken in de wereld afgelopen decennia een negatieve impact gehad op de bodem, het grondwater en de biodiversiteit. De verduurzamings- oplossingen gaan vaak over het verminderen van deze negatieve impact. Bij regeneratieve landbouw wordt niet alleen gekeken hoe de negatieve impact verminderd kan worden, maar wordt ook gewerkt aan herstel en juist gebruik gemaakt van natuurlijk processen. Niet tegen, maar met de natuur werken dus. Regeneratieve landbouw levert uiteindelijk een positieve bijdrage aan natuur, milieu, klimaat, voedselzekerheid en sociale omstandigheden.

De bodem centraal

Bij regeneratieve landbouw staat de bodem centraal. Afgelopen decennia hebben we de bodem vrij eenzijdig chemisch benaderd, en ingezet op gebruik van kunstmest en pesticiden. Dit heeft tot hoge productie en efficiëntie geleid, maar ook tot verlies van (bodem)biodiversiteit en een eenzijdig landschap. Soms is het schadelijke effect duidelijk zichtbaar, zoals in gebieden in Spanje of Australië waar Commonland landschapsherstelprojecten heeft opgestart.

In het Nederlandse veenweidegebied is de achteruitgang van de bodem een stuk minder zichtbaar. Hier hebben we geen geërodeerde hellingen of kale uitgeputte akkers. Toch is de bodem vaak uit balans, zijn mineralen uit de bodem verdwenen en is het bodemleven sterk achteruitgegaan. Bovendien klinkt de veenbodem in door ontwatering. Met vernieuwde inzichten en waardering over de bodembiologie probeert regeneratieve landbouw deze balans weer te herstellen en de potentie van de natuur maximaal te benutten.

Bodemleven laten terugkeren

Een gezonde bodem, met alles wat er in leeft, zorgt voor plantengroei, regulatie van koolstof in de bodem, een goede waterhuishouding en het in gang houden van nutriëntenkringlopen. Zo werken planten van nature samen met schimmels en bacteriën om voedingsstoffen uit de bodem of de lucht beschikbaar te maken voor de plant. Bodemdieren als regenwormen zorgen voor verwerking van plantenresten en opbouw van organisch materiaal in de bodem, en dragen door hun gangen bij aan een goede waterhuishouding. Uiteraard draagt de bodem ook bij aan biodiversiteit. Een deel van deze functies zijn, door achteruitgang van het bodemleven, verslechterd. Het opnieuw bevorderen van dit bodemleven versterkt de productiviteit en weerbaarheid van de bodem. Elke stap richting bodem- en landschapsherstel is regeneratief.

Verhoging organische stof en vastlegging koolstof

Van nature bevat de grond veel organische stof in de vorm van deels verteerde resten van planten en andere organismen. Op deze manier wordt ook veel koolstof – ooit door planten uit de lucht gehaald en omgezet in plantenmateriaal – voor lange tijd vastgelegd. Onder andere bodembewerking heeft er afgelopen jaren voor gezorgd dat de hoeveelheid organische stof in de bodem is gedaald en veel CO2 uit de bodem is vrijgekomen. Gezien de opwarming van de aarde natuurlijk een ongewenste ontwikkeling. Door regeneratieve landbouw kan dit proces weer worden omgekeerd.

In de akkerbouw kunnen minimale bodembewerking, diverse gewasrotaties en de teelt van groenbemesters – gewassen die in de bodem worden ingewerkt – het organischestof-gehalte verhogen, waarmee koolstof weer wordt vastgelegd in de bodem. Bij melkveehouders gaat het meer om bodemleven en mineralen in balans, blijvend grasland met meer kruidenrijkdombegrazingsstrategieën, natuurlijke bemesting en opbrengen van organisch materiaal zoals compost of bokashi.

Vermindering bodemdaling

In het geval van het veenweidegebied is de veengrond bovendien door ontwatering geoxideerd, wat CO2-uitstoot en bodemdaling veroorzaakt. Een doorgaand proces dat geremd of gestopt moet worden. Dat kan door te experimenteren met natte teelten, of de waterhuishouding in weilanden met innovatieve oplossingen zoals subirrigatie te verbeteren.

Niet biologisch, toch regeneratief

Regeneratieve landbouw put uit tientallen jaren wetenschappelijk en toegepast onderzoek door de wereldwijde gemeenschappen van biologische landbouw, agro-ecologie, holistisch management, permacultuur en agroforestry. Er is nog geen vastomlijnde definitie en het begrip wordt weleens verschillend uitgelegd. Soms wordt regeneratieve landbouw gezien als een vorm van biologische landbouw, of een landbouwsysteem dat ‘nog verder gaat’ dan biologisch en biologisch-dynamisch. Dat is echter een misvatting. Regeneratieve landbouw is een brede set van methoden, waar het eindpunt een gezond en veerkrachtig landschap is. Ook een gangbare boer kan stappen zetten richting regeneratieve landbouw, zonder aan de specifieke eisen van biologisch te voldoen. Wel zijn er veel raakvlakken, net als het geval is met kringlooplandbouw: we willen zo min mogelijk input en zo veel mogelijk een gesloten kringloop. Dat geldt ook grotendeels voor natuurinclusieve landbouw. Je zou kunnen zeggen dat natuurinclusief werken een onderdeel is van regeneratieve landbouw.

Ik ondersteun dit graag!

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

7 reacties op Wat is regeneratieve landbouw?

  1. Karel zegt:

    goed beleid , en er is een lange weg te gaan 😦

    rustdag groet

    Geliked door 1 persoon

  2. meninggever zegt:

    Wat je niet snapt is dat men de agrarische sector het liefst totaal zou hervormen, Stalin zou er trots op zijn, maar aan de andere kant de immigratie stimuleert. Het een heeft van doen met het ander. Immers, overbevolking vraagt om steeds intensievere landbouw en veeteelt. Het offerfeest van de islam maakte weer duidelijk dat men daar niet van de bomen of plantjes eet, maar dieren de keel afsnijdt om ze te verorberen. Wil je dus echt iets doen aan onze wereld zal een grens moeten worden gesteld aan die immigratie. Want blijven verstenen van het landschap is een gruwel en leidt uiteindelijk tot een dood land, waar frisse lucht niet meer te vinden is, net zo min als voedsel…

    Like

    • Rob Alberts zegt:

      Standaard onderdelen in elke reactie van jou: communisme, islam en overbevolking.

      Terug naar mijn blogpost.
      Goed boeren heeft met tradities, ondernemer zijn en rentmeesterschap te maken. Eerste zorg hierbij is de eerste productiefactor, de bodem.

      Het offerfeest en ritueel slachten heeft een Bijbelse oorsprong.

      PS: M.b.t. Overbevolking? Heb jij jouw kinderen verboden om jou grootvader te maken?

      Vriendelijke groet,

      Like

      • meninggever zegt:

        Zoonlief nam zijn eigen verantwoording. Goed rentmeesterschap is dus ook nadenken over die overbevolking in een vol land dat na de oorlog net aan 10 miljoen mensen kon voeden en er nu voor het dubbele aantal keihard tegen aan moet. Het aan de ene kant maat blijven wijzen op noodzaak van groen, klimaat, milieu en aan de andere kant keihard blijven afwijzen dat bevolkingsgroei via migratie een onding is en op termijn onhoudbaar, maakt de discussies wel lastig. Het onverdoofd slachten is overigens nog slechts bij de moslims en joden in gebruik. Christenen willen nog wel eens vegetarisch leven….Feiten!!

        Like

        • Rob Alberts zegt:

          Demografen geven al langer aan dat voor de Nederlandse economie migratie noodzakelijk is. De Nederlandse Overheid heeft in samenwerking met het bedrijfsleven in diverse landen in het verleden gastarbeiders geworven. Met name in de Land- en Tuinbouw en de voedingsindustrie is afhankelijk van (il-)legale buitenlanders. De productie gaat ook voor meer dan 75% naar het buitenland.
          De onmenselijke arbeids- en woon-omstandigheden van deze buitenlanders is tekenend voor de wrede en onmenselijke mentaliteit van xenofoob Nederland!

          Met name het rechtse en christelijke deel van Nederland is verantwoordelijk voor deze mentaliteit.

          Stille groet,

          Like

  3. Herman zegt:

    Land van Ons is hier een grote voortrekker in, door met geld van leden landbouwgrond te kopen en anders te gebruiken. Zo hebben ze al meerdere percelen grond gekocht door heel Nederland. In Oud-Ade hebben ze een flink stuk gekocht, dat verschillend bemalen gaat worden. Samen met de Universiteit Leiden en het Hoogheemraadschap gaan ze bestuderen hoe je de grond het beste kunt gebruiken zonder als veen verder in te klinken. Met Europese subsidie. Het begin is er, nu de rest nog https://landvanons.nl/perceel/oud_ade/

    Geliked door 1 persoon

  4. Spontanity zegt:

    Wat een verhaal.
    Snappen doe ik het nog niet helemaal.
    Ga ik me op een ander moment even over buigen.
    Help me herinneren 🙂

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.