Sinterklaasavond in het buitenland

Hoe vieren geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen Sinterklaas?

Nicoline van der Sijs geeft een uitleg van haar onderzoek:

Een van de vragen was welke Nederlandse of Vlaamse feestdagen emigranten blijven vieren in hun nieuwe vestigingsland. Uit de antwoorden bleek dat Sinterklaas alle andere feestdagen slaat, zelfs Koningsdag. Een van de deelnemers aan het onderzoek vertelt: ‘Ik heb heel hard geprobeerd om onze kinderen Nederlandstalig te maken. Helaas geen succes. Behalve Sinterklaas vieren!’

Sinterklaas wordt natuurlijk gevierd in gezinsverband, zeker door emigranten met kinderen of kleinkinderen, maar ook veel via Nederlandse of Vlaamse clubs of Koffieclubs. Ook de Nederlandse scholen in het buitenland houden de o zo Nederlandse traditie van Sinterklaas stand. Sommige emigranten doen hun best de Nederlandse Sinterklaastraditie te verbreiden, maar dat heeft niet altijd met succes; zo meldt een deelneemster: ‘5 December probeer ik altijd een kadootje van mijn man te ontworstelen (tot heden toe niet gelukt :-)).’

Voor migranten die geïsoleerd wonen en geen Nederlandse of Vlaamse club of gemeenschap in de buurt hebben, is het lastig. Zo schrijft een deelnemer:

‘Het is soms heel eenzaam om zo je best te doen om iets van de Nederlandse cultuur door te geven. Bijvoorbeeld Sinterklaas vieren in een land waar dat niet bestaat; je moet alles zelf opzetten, in je eentje de liedjes zingen bij de schoorsteen met kinderen die je met grote ogen aankijken… Op school werden ze vreemd aangekeken op deze traditie, en dan toch maar doorgaan. De middelste zoon heeft geloofd tot 12 jaar!’

Hoe wordt Sinterklaas gevierd?

De meerderheid van de geëmigreerden zingt Nederlandse sinterklaasliedjes: ‘Mijn dochters zingen nog steeds heel braaf met hun schoen klaar Sinterklaas kapoentje.’ Ook lezen ze Sinterklaasboekjes, kijken ze naar de film Het paard van Sinterklaas, en sommigen kijken via internet en online kranten naar de intocht van Sinterklaas en naar het Sinterklaasjournaal.

En dan zijn daar natuurlijk de typische Sinterklaaslekkernijen, die, ook in het buitenland, onlosmakelijk met de verjaardag van de Goedheiligman zijn verbonden. De meeste emigranten vermelden dat ze sinterklaasgebak, sinterklaasletters of sinterklaassnoep eten, in de vorm van pepernoten, kruidnoten, taaitaai (‘tai tai’), marsepein, chocoladeletters, ‘stroogoed’, speculaas, speculoos of ‘speculates’ en ‘kikkers en muizen’.

Het is niet altijd eenvoudig om aan die lekkernijen te komen: sommigen maken ze zelf aan de hand van oude recepten, en delen die recepten met andere emigranten via Facebookgroepen, anderen bestellen ze via internet bij Heimweewinkel, VanderVeen’s The Dutch Store, Dutch Expat Shop of Stroopwafelworld.com, en nog weer anderen schakelen hun Nederlandse familie in: ‘Ouders sturen elk jaar een sinterklaaspakket op uit Nederland’, ‘familie stuurt marsepein en chocolade letters met sinterklaas’, ‘jaarlijks noodpakket van mijn broer met Sinterklaas’.

Aanpassingen van het Sinterklaasfeest

Natuurlijk verandert er in het buitenland het nodige aan het Sinterklaasfeest, net zoals dat trouwens in Nederland en Vlaanderen het geval is. Zo merkt een deelnemer uit Grand Rapids, Michigan op dat daar Sinterklaas wordt gevierd, maar het is ‘een heel ander soort kinderfeest geworden’. In Suriname is Sinterklaas omgedoopt tot ‘Kinderdag’. Een Australische schrijft: ‘we houden Sinterklaas maar we vieren het tweede kerstdag als Sinta.’ Uit de oproep van het Canadese Dutch Network blijken enkele bijzonderheden van het Sinterklaasfeest overzee:

‘Nieuwsgierig naar het eten dat we verkopen tijdens het Sinterklaasfeest? Er zullen kroketten, puddingbroodjes, bitterballen en nog veel meer lekkere dingen verkocht worden! Poffertjes kunnen helaas alleen geserveerd worden indien er genoeg vrijwilligers zijn!’

De genoemde lekkernijen – broodje kroket, puddingbroodjes, bitterballen en poffertjes – zijn allemaal typisch Nederlands, maar in Nederland en Vlaanderen associëren we deze niet met Sinterklaas.

Uit vragen in Facebookgroepen blijkt dat tweede of derde generatie geëmigreerde Nederlanders de Sinterklaastraditie graag in ere willen houden, maar niet precies weten hoe dat moet. Zo schreef iemand vlak voor 5 december:

‘I was the only member of my family born in Australia. My parents didn’t continue the Sinterklaas tradition. Now I have my first Grandchild and my Daughter and son in law would like to start it again. I have the knopen what are all the other things I need to do?’

Uit het bijgevoegde plaatje blijkt dat de schrijfster met knopen doelt op klompen, nodig om hooi en wortels voor het paard van Sinterklaas in te doen. De vraag leidde tot veel positieve bijval en tips. Een van de reacties luidde:

‘Lovely! I am also continuing the tradition. My dad was born there. I am celebrating this year with my one year old and 4 year old. They get a chocolate letter of their initial. I look for something Dutch or go to a Dutch store for candy or peppernotten. Last year they got a Nijnte (English version is the cartoon Miffy) book and rattle (baby was a few days old last year). This year I found a wooden windmill toy to go with their train set. They will also get an orange in their klompen.’

De Sinterklaastraditie wordt dus doorgegeven, met eigen toevoegingen, ook door emigranten die inmiddels de Nederlandse taal hebben losgelaten en zijn overgestapt op het Engels.

Vervolg op het onderzoek

Emigranten bleken niet alleen vragen te hebben over hoe ze tradities als het Sinterklaasfeest in stand kunnen houden, maar ook over hoe ze hun kinderen het best tweetalig kunnen opvoeden, hoe ze op de hoogte kunnen blijven van nieuwe Nederlandstalige literatuur, films en culturele ontwikkelingen. De belangrijkste aanbeveling van de pilot ‘Vertrokken Nederlands’ is dan ook om te onderzoeken of het mogelijk is een digitaal of fysiek informatiecentrum over de Nederlandse taal, cultuur en onderwijs op te zetten ten behoeve van geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen. Zo’n informatiecentrum kan een samenwerkingsverband zijn tussen instellingen als de Taalunie, de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN), de Stichting NOB voor het Nederlandse onderwijs wereldwijd en consulaten.

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in eten en drinken, Kinderen en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

12 reacties op Sinterklaasavond in het buitenland

  1. Lijkt me inderdaad niet evident, als enige buitenlander Sinterklaas vieren. Ik was hier nooit bij blijven stilstaan, dus dankjewel voor je blog!

    Geliked door 1 persoon

  2. Overroep vooral de zin van Sinterklaas niet in Vlaanderen. Het is een platte commercie geworden, van de vroegere gevoelens erbij schiet niets meer over. Jammer maar helaas…

    Geliked door 1 persoon

  3. Bertie zegt:

    Al vaker las ik over dit onderwerp, soms aansluitend op artikelen over Hollandse, Franse, Zweedse, enz. dorpen/wijken in Canada, Australië en andere emigratielanden. Het duurde een of meer generaties voor deze migranten acclamatiseerden. Dat hoorde ik ook van families die vertrokken.
    Sorry hoor maar ik kon daar moeilijk begrip voor opbrengen, het verlangen naar vroegere feesten ten spijt.
    Van instromers uit andere landen met -voor ons- vreemde gewoonten worden hier ook aanpassingen verwacht. Liefst morgen al, van enig geduld is geen sprake,

    Geliked door 1 persoon

  4. Koen zegt:

    Leuk om te lezen. In Mozambique help ik al jaren de Sinterklaastraditie in ere te houden. Eerst heel wat jaren door het uitwerken van een Sint-thema. Bijvoorbeeld: ‘kunst aan de muur bij de Sint’, ‘de Pieten naar de circusschool’, ‘een Afrikaans dier als vriend van het paard’, ‘een muziekinstrument voor de Sint’. Ik kroop jaarlijks in de rol van de goed heilig man.
    Sinds 2 jaar ben ik de meester op de Nederlandse school en is mijn rol uiteraard veranderd. Maar Sint kwam – ondanks omicron – toch even langs in Matola-Rio tot blijdschap van alle kinderen (Nederlands en Vlaams) uit 12 gezinnen.

    Geliked door 3 people

  5. staartje zegt:

    Ja, herkenbaar. Boeiend om te lezen.
    Het gaat om het evenwicht denk ik. Tradities behouden en aanpassen waar nodig.
    Ik herinner me dat mijn vrienden in Nieuw Zeeland de eerste keren kerst vierden zoals wij gewend waren in NL met een boom binnen en lichtjes. Dat werkte niet in de warme zomer. Na een paar jaar namen ze de boom mee naar het strand en vierden kerst daar met een barbecue op het 🏖. Een prima mix. Feesten veranderen mee met de tijd. Met feesten maak je herinneringen en daar is niets mis mee.

    Op het ROC waar ik werkte, vierden we ook het suikerfeest samen met de tweedetaalleerders. Mooie uitwisseling van gebruiken. Ik herinner me moslimvrouwen met een kerstmuts op hun hoofddoek. Samen herinneringen delen.
    De verhalen van Koen zijn warme, mooie verhalen. Prachtig en creatief. Ik las ook dat hij pepernoten ging bakken. Lekker en leuk.
    Ik lees dat ook op de Nederlandse scholen in Spanje

    De commercie? Daar zijn we zelf toch ook bij? Ik zie dat er nu veel aandacht in NL is voor tweedehands speelgoed.
    Leuk blog, Rob

    Geliked door 3 people

  6. meninggever zegt:

    Ondanks de integratie in die emigratielanden, immers wil je succesvol zijn moet je de lokale taal spreken en je aanpassen, toch in warme herinnering tradities in ere houden. Het kan dus wel….

    Geliked door 1 persoon

  7. HesterLeyNel zegt:

    Dit klink na ’n heerlike tradisie. Ek was nie bewus daarvan dat Sinterklaas op 5 Desember gevier word nie. Ons het ook ’n Kersvader hier wat op Kersdag 25 Desember die geskenke kom aflewer, maar dis reeds baie afgewater. Meesal is dit nou te kommersieel en mense vier dit net as ’n rusdag saam met familie.

    Geliked door 1 persoon

  8. Drambuie zegt:

    Het hoort bij de landscultuur. Daarbuiten behoor je je aan te passen aan de daar heersende cultuur. Dat is mijn mening. Mijn zoon in het buitenland viert, zonder dat ik hem daarover heb aangesproken, geen sinterklaas.

    Like

  9. Wat een interessant stuk. Ook als ik het hele jaar door in Italië zou wonen, zou ik het Sinterklaasfeest vieren. Ik heb het nog nooit niet gevierd!

    Geliked door 1 persoon

  10. Herman zegt:

    Wat een leuk stuk, Rob. Mooi dat men het in ere probeert te houden, uiteraard met lokale aanpassingen. Want die invloed is niet meer dan logisch. Bitterballen met Sint, zou dat ook kunnen leiden tot bitterballen in plaats van oliebollen…..

    Like

  11. mevrouw niekje zegt:

    Wat leuk om te lezen! Toen ik in Engeland woonde eind jaren tachtig, begin negentig vierde ik het ook met mijn toenmalige Engelse partner. Hij snapte er niet veel van maar vond de snoeperijen wel lekker!. Mijn au-pair familie kreeg altijd chocoladeletters toegestuurd door mijn ouders. Mij stuurden ze een heel pakket, met ook een rookworst en komijnenkaas!

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.