De ecologische pootafdruk van een hond

Met heel veel plezier loop ik met een oppashondje over de Bijlmerweide en door het Diemerbos. Tegelijkertijd ben ik mij er van bewust dat dit NatuurNetwerkNederland gebieden zijn. Het behoud en het uitbreiden van deze gebieden is voor mijzelf erg belangrijk. Grote stukken van de Bijlmerweide en het Diemerbos zijn losloopgebieden. In het Diemerbos is zelfs een speciale route voor de hondenuitlaatservice gemaakt. Maar wat betekenen de honden voor onze natuur?

In een van de nieuwsbrieven wordt de ecologische pootafdruk van een hond beschreven. Voor een de ecologische pootafdruk van een hond kijken we naar: hoeveel land en water is er nodig om het voer te produceren, maar ook hoeveel broeikasgassen en afval komen er vrij bij het verzorgen van een hond.

In 2019 is er een vergelijkende studie gedaan naar de ecologische pootafdruk van honden in Japan, China en Nederland. Hierbij is gekeken naar de ecologische impact van het voer, de belangrijkste ‘boosdoener’ als het gaat om milieu-impact. De onderzoekers zijn uitgegaan van een gemiddeld commercieel droogvoer waarin kippenvlees en granen in zijn verwerkt.

De onderzoekers berekenden dat de ecologische pootafdruk van een gemiddelde hond varieert tussen de 0,9 en 3,66 hectare. Dat is gemiddeld 2,28 hectare, oftewel ruim 3 voetbalvelden per hond. We hadden altijd al veel honden in Nederland, maar in de coronatijd is dat doorgegroeid tot 1,9 miljoen honden. Bij elkaar hebben al die honden een ecologische pootafdruk van meer dan 4 miljoen hectare. Dat is ongeveer hetzelfde als ruim 820 duizend Nederlandse volwassenen zouden hebben.

Geen slachtafval

Dat die impact behoorlijk is, ziet ook Theun Vellinga, onderzoeker bij de Wageningen Universiteit. Hij houdt zich onder andere bezig met de impact van veevoer, stikstof en de landbouwkringloop, maar heeft ook onderzoek gedaan naar de impact van huisdierenvoer. “In commercieel hondenvoer zitten steeds hogere vleespercentages,” zegt Vellinga. “Veelal is dat wat wij slachtafval noemen, zoals orgaanvlees. Maar regelmatig zit er ook gewoon vlees in wat ook prima voor mensen geschikt is.”

Vellinga zegt verder dat hondenbezitters steeds meer eisen stellen aan het voer, terwijl dat lang niet altijd nodig is: “Veel producenten en consumenten zijn bang dat een dier een tekort aan eiwitten krijgt als je het vleesgehalte verlaagt. Maar de meeste huisdieren hebben dat helemaal niet nodig, ze hoeven weinig te presteren. Veel huisdieren leiden een vrij inactief leven dus ligt de eiwitbehoefte ook relatief laag. Bovendien zijn veel huisdieren in Nederland te dik, dus het kan best wat minder.” 

Hoewel in hondenvoer vaak restproducten uit de vleesindustrie zitten, is dat niet altijd per se duurzaam, vindt Vellinga. “Het is vlees dat mensen wel kúnnen, maar niet wíllen eten. Wij eten bijvoorbeeld alleen de kipfilet, de poten gaan goedkoop naar Afrika. Varkensoren zijn in China een delicatesse, wij geven ze aan de hond. We moeten beseffen dat commercieel hondenvoer een luxegoed is, het legt een beslag op schaarse landbouwgrond.”

Stikstof in hondenpoep

Als ik het heb over de NatuurNetwerkNederland gebieden de Bijlmerweide en het Diemerbos, dan heb ik het ook over de Nationale Stikstof discussie. Teveel Stikstof is een van de manieren waarmee wij onze natuur kapot maken. De industrie, de wegen, de luchtvaart en de veeteelt worden steeds als grote Stikstof-producenten genoemd. Maar uit onderzoek blijkt dat onze geliefde huisdieren hier ook een bijdrage aan leveren.

In het vergelijkend onderzoek uit 2019 werd eigenlijk alleen gekeken naar de impact van het hondenvoer op de ecologische pootafdruk. Maar er zijn ook andere factoren van onze viervoeters die bijdragen aan de milieulast. Al in 1993 waarschuwde een rapport van de WUR voor de schadelijke invloed van hondenpoep- en plas op de natuur. Want net als bij de mest die bij de veehouderij vrijkomt, zorgt ook hondenpoep ook dat er extra stikstof op de natuur neerslaat en fosfaat in de bodem terechtkomt, en dat is slecht voor gevoelige plantensoorten. In een recent onderzoek uit België werd nog eens bewezen: hondenpoep is écht slecht voor de biodiversiteit.

Ook Theun Vellinga waarschuwt voor de impact van hondenuitwerpselen: “Langs de paden in natuurgebieden krijg je een enorme belasting van mest, waardoor de grond wordt verrijkt met voedingsstoffen. Sommige gebieden zoals heides moeten juist voedselarm blijven. Door de hondenpoep komt er extra stikstof, fosfaat en kalium in de bodem terecht, waardoor planten zoals grassen gaan woekeren en andere vegetatie wegdrukken. Niet alleen in de poep maar vooral in urine zit veel stikstof, zeker als honden te veel dierlijke eiwit eten.” 

Met het uitlaten van de hond spelen er nog meer factoren mee die de milieulast vergroten. Je rijdt naar het natuurgebied of het strand met de auto, honden die vrijlopen kunnen de natuur verstoren en wild opjagen, of zelfs doden. Sinds de coronapandemie is het blijvend drukker geworden in natuurgebieden. Al die extra mensen en honden zorgen voor extra schade aan de natuur. Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten waarschuwen daarom voor te veel drukte in kwetsbare natuurgebieden, zeker nu het broedseizoen in volle gang is. 

De ecologische pootafdruk verkleinen

Zelf ben ik veganist geworden. Maar hondenvoer zonder vlees?

We kunnen natuurlijk niet zonder het gezelschap van onze honden. Maar hoe kun je nou die ecologische pootafdruk verkleinen? De grootste stappen kun je maken met het voer. Dierlijke eiwitten nemen veel meer land in beslag omdat voor vlees heel veel veevoer moet worden verbouwd. Om 1 kilo kip te produceren is 3 kilo veevoer nodig. Voor 1 kilo rundvlees is zelfs 25 kilo veevoer nodig. Daar gaan dus veel grondstoffen ‘verloren’. Kijk je puur naar de milieu-impact en niet naar dierenwelzijn, dan kun je al een flinke stap maken door te kiezen wélke dierlijke eiwitten je gebruikt. Een hondenbrok op basis van kip of vis heeft een kleinere voetafdruk dan rundvlees. Ook hebben steeds meer hondenvoermerken een EKO- of MSC-keurmerk keurmerk waarmee je ook een duurzamere keuze maakt.

Wil je echt een grote stap maken dan kun je ook kiezen voor plantaardig hondenvoer. Rick Scholtes is Milieukundige en hondengedragstherapeut. Hij verdiept zich al jaren in vegan voeding voor honden en hij schreef samen met Lisette Kreischer het boek Dog.Eat.Plant. Daarin wordt wetenschappelijke onderbouwd hoe je een hond kunt overschakelen op plantaardige voeding. Scholtes: “Veel mensen denken dat een hond een wolf is die veel vlees moet eten. Maar het menu van honden is veel gevarieerder. Het lijkt eigenlijk ontzettend veel op dat van de mens. Wij kijken allereerst naar welke voedingsstoffen een hond nodig heeft, en kiezen daar plantaardige ingrediënten bij. Bij honden is dat helemaal niet zo ingewikkeld, ze kunnen prima gezond en lang leven op een plantaardig dieet.” 

Mijn ergernis m.b.t. de plassende en poepende katten in mijn eigen tuin zal ik in een andere blogpost bespreken.

https://www.voordewereldvanmorgen.nl/artikelen/dit-is-de-ecologische-pootafdruk-van-je-hond?Adobe=cmp%3Dem_20959_overig_touch_vdwvm-nieuwsbrief_nvt_edm_particulier_vdwvm%20

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

27 reacties op De ecologische pootafdruk van een hond

  1. Karel zegt:

    het duizelt mij nu

    wandel groet

    Geliked door 1 persoon

  2. djaktief zegt:

    Ik wist niet dat de pootafdruk zo groot was. Ik heb geen huisdieren.

    Geliked door 1 persoon

  3. picpholio zegt:

    Interessant en best wel indrukwekkend, maar of hondenliefhebbers dit graag gaan lezen, is zeer de vraag… 😉 Let wel, zelf ben ik een dierenliefhebber en had zelf ook atlijd honden (maar sinds enkele jaren niet meer). Groetjes en toch bedankt voor deze info.

    Geliked door 1 persoon

  4. Bertie zegt:

    Leerzaam.
    Nu nog de geluidsoverlast bepreken van sommige honden(-eigenaren).

    Like

  5. Heel interessant, dank voor het delen Rob. Als honden eigenaar ben ik mij zeer bewust van de ecologische poot afdruk van onze hond. Ieder dier heeft trouwens een ecologische poot afdruk, het kwalijke bij huisdieren is dat het er zo veel zijn.
    Dat er een tekort aan landbouwgrond is, bestrijd ik. Bij de huidige manier van eten (veel vlees en zuivel) wel, dat kunnen we wereldwijd niet volhouden. Bij een plantaardig dieet en regenerative landbouw niet. Overigens zit veel landbouwgrond niet op de plek waar het nodig is, omdat de mens zo nodig in giga steden wil wonen.

    Geliked door 1 persoon

    • Rob Alberts zegt:

      Terecht schrijf jij dat het gebruik van de landbouwgrond een belangrijke factor is. Ik ben het met jou eens dat zuivel en vlees te veel grond vraagt. En plantaardig dieet veel ruimte geeft voor een beter grondgebruik.

      Duurzame groet,

      Geliked door 1 persoon

  6. Rebbeltje zegt:

    Zal het mijn dochter laten lezen die in het bezit is van een labradorpup 🙂

    Geliked door 1 persoon

  7. Een interessante, verfrissende en leerzame kijk op het huisdierenbezit in ons land.

    Geliked door 1 persoon

  8. Marion zegt:

    Ik moet bekennen dat ik tot nu toe altijd mijn hoofd schudde als ik dat plantaardige hondenvoedsel zag. Een hond moet vlees eten is altijd mijn idee geweest. Dat is dus misschien helemaal niet zo noodzakelijk als ik altijd dacht…. Weer wat geleerd vandaag.

    Maar goed, de mens. Klimaatneutraal zullen we nooit meer worden ben ik bang. Hoe hard we ook ons best doen. Wat niet wil zeggen dat we het niet moeten proberen uiteraard. Ik ken maar weinig mensen die zich zo verdiepen, hard maken voor en de daad bij het woord voegen als jij. Diep respect.

    Geliked door 2 people

  9. meninggever zegt:

    Zolang we geen paal en perk stellen aan de bevolkingsgroei (elke tien jaar komt er in Nederland een stad als Utrecht bij door immigratie) is het wijzen naar honden wel erg goedkoop. Pas als je echt maatregelen neemt tegen overbevolking worden wij het eens. Overigens aten onze honden vroeger veelal ook al slachtafval of vlees uit een blik. Tegenwoordig komt het uit brokken. Ik heb geen hond meer, maar o jee wat zou ik het nog leuk vinden. Geen olifant qua formaat maar gewoon een kleinere soort. Kan die mooi mee eten met de katten….Want ik laat me echt niet alles afnemen door de #gektesekte…. Niet zolang het ware probleem op aarde niet besproken kan worden…

    Geliked door 1 persoon

    • Rob Alberts zegt:

      Jouw standaard riedel dat anderen nu maar aan geboortebeperking moeten doen is bekend. Zoals het ook Trumpiaans is om een muur rondom Nederland op te trekken zoals al vaker door jou beschreven is.

      In deze blogpost gaat het om: “de impact van veevoer, stikstof de landbouwkringloop, en meer specifiek over een onderzoek gedaan naar de impact van huisdierenvoer”.

      Het wegzetten van een wetenschappelijk onderzoek van een medewerker van een Nederlandse Universiteit als ‘#gektesekte….’ laat ik aan jou. Ik heb juist wel respect voor Universitaire onderzoeken.

      PS: nog steeds heb jij de vrijheid om jouw huisdieren te voeren op jouw eigen wijze.

      Duurzame groet,

      Geliked door 1 persoon

      • meninggever zegt:

        Op het punt van standpunten tegenover elkaar leggen zijn wij natuurlijk tegenpolen. Jij bent van de vingertjes richting Nederlandse burgers, maar wel met de grenzen wijd open. Ik ben meer van de grenzen dicht en trachten onszelf te bedruipen in een land waar je niet wordt aangesproken als je wilt reizen, rijden, een hond wilt houden of je kachel stoken. De vraag is maar wat beter is. Immers, beiden houden we vast aan bewezen feiten. Wetenschappelijk en zo meer. Kortom, heeft dan niemand gelijk. Want wie het hardst op de grond stampt om dat gelijk en anderen constant weg zet slijt slechts zijn hakken …

        Geliked door 2 people

  10. Matroos Beek zegt:

    Ik schrik er niet van als ik zie wat ik allemaal versleep voor mijn twee katten. Ik kan je geruststellen: die van mij gaan enkel op de kattenbak gevuld met kleikorrels. Helaas geeft dat ook weer veel afval…

    Geliked door 1 persoon

  11. Sjoerd zegt:

    Ik heb gelukkig geen hond…

    Geliked door 1 persoon

  12. groengenot zegt:

    Ik heb er ook over gelezen en voel me schuldig. Want ik heb een hond en zie haar heel graag. Maar ik weet niet of er hierna nog een hond zal komen. Klimaatvriendelijk leven is echt niet makkelijk hè.

    Geliked door 1 persoon

  13. Wij hebben hooguit een paar weken per jaar een oppashond in en rond huis. Een eigen hond zal er zeer waarschijnlijk niet meer komen.

    Geliked door 1 persoon

  14. Anuscka zegt:

    Leerzaam en interessant blog Rob, dank! Voor onze 13-jarige hond is overstappen op plantaardig voer ‘een hele kluif’, vermoed ik. Hij heeft het jaren geleden een tijd gehad, vegetarische brokken, toen wij ook vegetarisch gingen eten, en waarom we daarmee gestopt zijn weet ik niet meer. Darmproblemen? Hoge kosten? Misschien ga ik jouw informatie vertalen en het mijn buren voorleggen… (de Duitse buurvrouw heeft er 7, en twee stellen ten noorden van ons beide 4… waarom is 1 hond nou niet gewoon genoeg???)

    Geliked door 3 people

  15. hermanstel55 zegt:

    Dus eigenlijk moet er heel veel worden gedaan om deze schadelijke invloed van onze huisdieren te verminderen. En dan hebben we het niet over de miljoenen loslopende honden in vele ontwikkelingslanden en de gigantische aantallen katten, die als zwerfkatten de wereld bevolken. Gaat het echt helpen om de voeding van die beesten aan te pakken? Moeten we niet alle huisdieren gaan verbieden? Maar dan wereldwijd? Of hebben we het hier opnieuw over druppels op de gloeiende plaat? Idealen hebben is heel goed en noodzakelijk. Maar realisme is ook een dingetje.

    Geliked door 1 persoon

    • Rob Alberts zegt:

      Ik vond het interessante informatie. Bovenal iets waar ik zelf nooit bij heb stilgestaan.

      Blijft dat ik een hondenliefhebber ben.
      En dat ik geniet van elke wandeling met een hond.

      Vriendelijke groet,

      Like

    • Dhyan zegt:

      Er worden massa’s honden gehaald uit Roemenië (alsook andere landen want zielig) die in Nederlandse asiels terecht komen en in huis gehaald worden.

      Like

  16. Rob Alberts zegt:

    Ik ben vooral van het zelf doen. Daar waar ikzelf iets kan veranderen/verbeteren probeer ik mijn steentje bij te leggen.

    Waarbij ik iedereen de ruimte geef om mee te doen.

    Ontkenning, nimby-gedrag, xenofobie en/of veroordelend wijzen naar buitenstaanders en het buitenland is een vrije keuze. Maar het is niet mijn keuze.

    Stille groet,

    Like

    • meninggever zegt:

      Het siert je dat je vooral in eigen buurt zoveel positiefs ziet. Blijft jammer dat je de ogen sluit voor de ecologische voetafdruk van een 500.000 mensen er bij in tien jaar en dat al jaren lang. Dat je niet wilt zien dat die ene hond niet helpt als je elke week vele honderden mensen binnenhaalt die ook willen wonen, eten, rijden, werken. En tegelijk de boerenstand wilt uitroken, de moderne vervoersvormen wilt uitbannen en de economie wilt omvormen tot een Middeleeuwse. In dromen valt niet te leven, in ge-OH niet wonen en van de lucht niet leven. Het compromis moet komen van realisme en heel hard werken. Ben je daartoe ook bereid??

      Geliked door 1 persoon

      • Rob Alberts zegt:

        De ecologische voetafdruk van mijn leven kan nog kleiner. Voor zover als ik de daarvoor beschikbare informatie kan vinden ben ik hard aan het werk om mijn eigen ecologische voetafdruk te verkleinen.

        Dat doe ik door gebruik te maken van nieuwe duurzame innovatieve technieken. Veel gasten en bezoekers van mijn eigen woning verbazen zich over de duurzame en futuristische technieken bij mij thuis.

        Ik investeer privé in duurzame landbouw methodes. (En bezoek aan de Floriade in Almere zal voor velen een blikopener zijn!)

        Vriendelijke groet,

        Like

        • meninggever zegt:

          N=1 is veelal geen goede raadgever voor de rest van de wereld. Mij gaat het meer om de invloed van de enorme ongeremde bevolkingsgroei. De mens doet net of de wereld compleet voor hem/haar is en er niets hoeft te worden gedaan om daar een rem op te krijgen. Hoezeer ik snap dat jij als individu daarmee bezig bent, een blik in de buurten, steden, dorpen, landen om je heen maakt duidelijk dat je op dat punt een roepende in de woestijn bent. Volksverhuizingen zijn een hedendaags verschijnsel en hoever willen we dit land en Europa nog laten vollopen zonder voedsel/brandstof/zekerheden? Een pandemie, een oorlog, en alles is verstoord. Helpt een beetje klimaatvriendelijk of dieronvriendelijk denken niet tegen. Grotere zaken hebben meer invloed…..

          Like

          • Rob Alberts zegt:

            Op die andere zaken heb ik alleen met mijn stemrecht invloed.
            Volksverhuizingen zijn van alle tijden. DNA-onderzoeken geven daar steeds meer een duidelijk beeld van.
            Trumpiaans een muur bouwen is niet mijn oplossing. Afgedwongen geboortebeperking stuit mij tegen de borst. Hier zijn al te veel oorlogen voor gevoerd.

            Jaarlijks worden er 6 keer meer dieren gevoed en geslacht dan dat er mensen leven op Aarde. Dat slachtvee wordt rijkelijk gevoerd. Terwijl steeds meer mensen honger lijden.

            Vriendelijke groet,

            Like

  17. Spontanity zegt:

    In het Uithof park zijn ze ook.
    Daar is een dierenasiel.
    Maar soms worden de honden met ik weet niet hoeveel tegelijk uitgelaten.
    Ik vind het eng.
    Het is nodig, dat begrijp ik, maar……….

    Geliked door 1 persoon

  18. Jacobus zegt:

    Ik heb 2 van die beesten….de poep ruim ik vrijwel altijd op, dat is iets. Ik zal het voer dat ik ze geef eens checken.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.