Bomenbuurten; buurten met bomen

In Bomennieuws van de Bomenstichting lees ik over een speels onderzoek naar ‘boomstraten’ op het snijvlak van boomkunde, naamgeving, planologie en een snufje sociologie. Dertig gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners zijn onderzocht op hun bomenbuurten via postcodes, stadsplattegronden
en Google Maps. De bijzonder ontdekking: al deze plaatsen hebben één of meer bomenbuurten. Vanaf ongeveer 1850 zijn in Nederland nieuwe wijken gebouwd waar de straatnamen een thema hebben en zo’n thema is dus ook vaak ‘bomen’. Het zijn kennelijk prettig soort namen en ze verwijzen naar een groene omgeving die deze straten bieden, soms zelfs doordat de straat zijn ‘eigen’ bomen heeft.

Voor mij is de wijk Bomenrijk in Diemen-Zuid speciaal. Of de bewoners van deze buurt weten dat hun straatnaam met de straatbomen te maken heeft? Ik weet het niet. Voor mijn plantenkennis lessen maakte ik graag gebruik van deze woonwijk in Diemen-Zuid. Later ontdekte ik dat er eiken geplant zijn in ‘Vogelkersoord.

Vreemd genoeg werd Laag Koningshoef in de Kbuurt een Palmenwijkje. Klimaat verandering maakt dat er steeds meer palmen in Nederlandse tuinen worden aangeplant. Maar in het Palmenwijkje is mij dat nog niet opgevallen. Wel staat er een stevige Kurkeik. Maar of de wijndrinkers in deze woonwijk die boom herkennen?

In Bomennieuws is verder te lezen dat Zaandam zeer bomenrijk is! Het opvallend hoge aantal bij Zaanstad is ontstaan doordat het een fusiegemeente is met boomstraten in de zeven vroegere plaatsen. Een Lindenlaan in Zaandam, Wormerveer, Zaandijk én Krommenie is niet echt handig.

BOOMSOORTEN
Aart de Veer heeft 77 vernoemde boomsoorten gevonden. Hierbij gaat het meestal niet om soort maar om geslacht. Boomgeslachten zijn vaak korte duidelijke woorden die iedereen kent en die een prettige
straatnaam vormen. Echte boomsoorten komen ook voor maar zijn zeldzaam (Zilverlindestraat in
Tilburg, Zomereik in Eindhoven, Spaanse Aakstraat in Groningen), cultivars zijn nog zeldzamer
(Canadastraat in Eindhoven, Treurwilgpad in Deventer). De top tien is: linde (36 keer), beuk (35),
meidoorn (34), kastanje (33), eik (31), esdoorn (29), wilg (27), berk en acacia (elk 26 keer) en iep
(25). In sommige gemeenten komen dezelfde bomen meermalen voor – met verschillende achtervoegsels en/of in meer wijken. Dit laatste is voor de oriëntatie niet makkelijk, zie ook de vijf voorbeeldsteden verderop. Wetenschappelijke namen worden weinig gebruikt (bijvoorbeeld Ginkgohof
in Almere, Sequoiahof in Deventer). Larix komt veel voor naast lariks. In meerdere steden zijn iep
en olm beide vernoemd (vaak in het meervoud). Aan de boomkennis van de straatnaamcommissie
zou je kunnen twijfelen schrijft Aart de Veer in Bomennieuws zomer 2022.

ACHTERVOEGSELS EN ALLITERATIE
Aan de naamgeving van boomstraten kleeft ook een taalkundig aspect. Aart de Veer vond 26 verschillende achtervoegsels: akker, buurt, dal, daal, dijk, donk, erf, gracht, griend, hoek, hof (en hoven), kade, laan (10%), lei, park, plantsoen, pad, park, plein, rode, singel, straat (32%), weerd, weg (15%), zoom. Bij laan, plantsoen, park en singel is vrijwel altijd sprake van boombeplanting, hoewel lang niet altijd van de vernoemde soort. De keuze van het achtervoegsel moet ook een goed uitspreekbare naam opleveren: sommige alliteraties lopen lekker (Lindelaan – in tal van steden), andere minder: Plataanplein (Eindhoven). Straatnamen zonder achtervoegsel, in de mode gekomen in de jaren
’80, zijn er weinig in bomenbuurten. Aart de Veer vond onder andere Esdoorn en Meidoorn in Maastricht, Haagbeuk in Venlo en Hazelaar in Deventer.

Aart de Veer beeindigt zijn artikel met:

Dit straatnamenonderzoek is onvolledig en zeker niet foutloos. Opmerkingen en aanvullingen zijn daarom welkom! (naar aartdeveer@casema.nl ) Er moeten immers meer verhalen zijn van mensen die in een bomenbuurt wonen.

Mag ik iedereen uitnodigen om donateur te worden van de Bomenstichting?

https://www.bomenstichting.nl/steun-de-bomenstichting/als-donateur.html

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Biologie, Geen categorie, Natuur. Bookmark de permalink .

14 reacties op Bomenbuurten; buurten met bomen

  1. Matroos Beek zegt:

    Die straatnamen uitvinden lijkt me zo leuk.
    Zonnige groet vanuit de Plataanpromenade (niet waar hoor, maar lijkt me wel een mooie naam toch? Wie wil daar nu niet flaneren?)

    Geliked door 1 persoon

  2. Karel zegt:

    Hilversum was ooit de plaats met de meeste bomensoorten , kwam door de verzamelmanie van de plantsoenmeester , zijn opvolger was net zo , nu is het roer om en wordt veel meer op kwaliteit dan kwantiteit gelet
    en ja er zijn hele wijken met bomen namen
    en natuurlijk ligt het midden in bos en hei gebied

    boomvriendelijke groet

    Geliked door 1 persoon

  3. Jan zegt:

    Toch leerzame info…:)

    Geliked door 1 persoon

  4. Brugge heeft ook zo’n wijken waar elke straat geïnspireerd is op boomnamen. Misschien kunnen we fusioneren met Amsterdam?

    Geliked door 1 persoon

  5. Rebbeltje zegt:

    Woonde vroeger in de Lindestraat die uitkwam op de Molenstraat…met beide heb ik wel iets 🙂

    Geliked door 1 persoon

  6. Willem zegt:

    Groeten vanuit ‘Onder de Linden’ kan ik met recht zeggen. De straat loopt aan de zuidzijde dood tegen de Populierenhoek en Wilgenhoek en wordt aan de noordzijde beëindigd door de Eikenbaan en de zijstraten ervan heten Essenpas, de Beuken en de Lindenhof. Dus ook kleinere plaatsen zijn meegegaan met de mode van de tijd en voldoen aan wat Aart de Veer gevonden heeft.
    De gemeente is consequent geweest door aan elke straat bomen te planten die de straatnaam benadrukken. Althans, in de wijk waarin ik woon. In de nabijgelegen wijk, ook met bomen- en struikennamen heb ik nog geen berk of lijsterbes, of andere boom gezien en ik woon al sinds begin jaren ’70 in die omgeving.

    Geliked door 2 people

  7. Bertie zegt:

    Interessante wetenswaardigheden, meestal denk ik bij bomen aan mooie dreven, zonder trottoir.
    Zelf woon ik in een koningsbuurt. Niet dat ik er mee lijd maar het maakt niet veel indruk. 🙂

    Geliked door 1 persoon

  8. Appelvrouw zegt:

    Interessant, zeker als je achternaam van de Boomstam is 🙂

    Geliked door 1 persoon

  9. In BE ook veel straatnamen met bomen, maar de bomen zie ik niet!

    Geliked door 1 persoon

  10. meninggever zegt:

    Ook Amsterdam-Oost kent haar bomenbuurt. Er zijn bloemenbuurten in andere delen van de stad, we kennen het Floradorp in Amsterdam-Noord. Dus ook in de eigen achtertuin is sprake van de nodige verwijzingen naar onze groene schaduwvrienden….

    Like

  11. Spontanity zegt:

    Ik woon op een Gaarde, ook wel mooi toch?

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.