Diemerbos, toen en nu

In een gesprek over het Diemerbos wist iemand mij vol overtuiging te vertellen dat er vroeger nooit een bos is geweest. Maar ook dat er talloze Dinosaurussen hebben rond gelopen.

Het huidige Diemerbos is in de jaren 1990 aangelegd, aangeplant. Ik herinner mij de verhalen van de boomplanters. Met hun plantschoppen vertelden zij mij was het vooral water scheppen uit de plantgaten. Zo nat was het nog in 1990. Om de geplante bomen een kans te geven is de Gaaspermolen gerenoveerd. De vernieuwde molen moest het polderpeil lager te krijgen. De website van de Vereniging Vrienden van het Diemerbos spreekt over een stadsbos. Kenner weten dat het onderdeel is van de Nederlandse Ecologische Hoofdstructuur, onderdeel van NatuurNetwerkNederland. Zelf noem ik het Diemerbos weleens een aangeharkt bospark.

Het Diemerbos ligt min of meer ingeklemd tussen de huidige Gaasp en het vroegere veenriviertje de Die of Diem en het Amsterdam-Rijnkanaal. Het veenriviertje de Diem was in de Middeleeuwen de verbinding tussen het Bijlmermeer, de Gaasp en de Zuiderzee. Opgravingen laten zien dat er vanaf de 11de eeuw mensen woonde naast de Diem. De geschiedenis van Diemen is daardoor ouder dan de geschiedenis van Amsterdam. Waarschijnlijk kwamen de eerste Diemenaren uit Utrecht? De ontginning van het veenweidegebied is dus meer dan 1000 jaar geleden begonnen. De oudste vermelding van bewoning in Diemen gaat terug tot 1033. In de 13de eeuw werd de Diem afgedamd met de Diemerdam in de Diemerzeedijk.

Na de aanleg van de Muidertrekvaart (1638) en de Weespertrekvaart (1640) is het veenriviertje de Gaasp gekanaliseerd.

Nu wordt de gemeente Diemen doorsneden door het Amsterdam-Rijnkanaal en het oude veenriviertje de Diem.

Terug naar het Diemerbos. Het Diemerbos ligt in de Gemeenschapspolder. Over die polder is het volgende te vinden: In de jaren veertig van de negentiende eeuw werd de spoorlijn van Amsterdam naar Amersfoort aangelegd die noordoost en zuidwest van de polder van elkaar scheidde. Vervolgens werd in 1892 het Merwedekanaal gegraven, dat de Gemeenschapspolder in tweeën splitste. Het kanaal is nog enkele malen verbreed en verdiept en heet nu Amsterdam-Rijnkanaal. Het vormt een enorme barrière tussen de twee helften van de polder. In de zeventiger jaren volgde de A9 of Gaasperdammerweg, die het noordwesten van de rest van de polder afsnijdt. In 2015, is er een bypass aangelegd om die weg te stroomlijnen, zodat het verkeer sneller van Amsterdam naar Almere kan rijden. Ooit werden acht polders samengevoegd tot de Gemeenschapspolder. Straks is die eenheid, in weer andere puzzelstukjes verdeeld. Maar als je tijdens het wandelen door het Diemerbos naar de richting van de sloten kijkt? De oorspronkelijke verkaveling in de verschillende kleine polders is daarin nog steeds terug te zien. En met een beetje puzzelwerk op de huidige topografische kaart is wellicht ook de plek van de verschillende oude molens terug te zien. Langs de Gaasp zijn er nu nog twee molens aanwezig.

Bij de aanleg van het Diemerbos zijn oeroude stammen in de bodem gevonden. Onderzoek wees uit dat het gaat om stammen tot 3000 jaar oud. Deze veeneiken liggen nu her en der langs de paden van het Diemerbos. Vast staat dat zo’n 3000 jaar geleden er een groot moerasbos was in dit gebied. De resten van de eikenbomen uit dit moerasbos laten zien dat er een afwisselende geschiedenis is van zee, landvorming, bos, overstromingen, veenvorming, polders en droogmakerijen.

De ontginning en het droogmaken door de bewoners van Diemen is van de afgelopen 1000 jaar. De start is op papier terug te lezen in 1033. Al kijkt het erop dat er de komende periode bewust wordt gekozen voor een natter plas dras gebied. De rondlopende waterbuffels zijn daar een voorbeeld van.

Om nog even terug te komen op de genoemde dinosaurussen. Ongeveer 230 miljoen jaar geleden in het Trias ontstonden de dinosaurussen. Op het eind van het Krijt, 66 miljoen jaar geleden, stierven de meeste dinosauriërs uit. Vondsten in bijvoorbeeld de steenkoolmijnen in Zuid-Limburg laten zien dat Nederland in die tijd hoofdzakelijk onder een zee lag. De vondsten in de steenkoolmijnen bestaan uit: zeereptielen uit die tijd en de pterosauriërs, vliegende reptielen, waren echter geen dinosauriërs.

In 2023 bestaat het Diemerbos 30 jaar. Maar met deze blogpost geef ik aan dat de geschiedenis van het gebied van 230 miljoen jaar geleden tot nu imposant te noemen is!

De stammen van de gevonden veeneiken langs de paden in het Diemerbos laten aan alle bezoekers, wandelaars, natuurliefhebbers een klein stukje geschiedenis van zien.

Voor de toekomst van het Diemerbos wordt er nu hard gewerkt. De eerste bewoners in Diemen werkten aan ontginningen en droogmakerijen. Nu wordt er gewerkt aan het plas, dras maken van het Diemerbos. Voor het Diemerbos is eerst het polderpeil verlaagd. Nu wordt het polderpeil voor het nat-dras wordt het polderpeil met 10 cm verhoogd. Maar ook de sloten worden dieper gemaakt om de waterkwaliteit te verhogen. En er worden ook nieuwe bredere rietoevers aangelegd. Dit soort natuur trekt diverse (bedreigde) dieren en planten aan, waardoor de biodiversiteit verhoogd. Hiermee wordt het gebied aantrekkelijk gemaakt voor onder andere de Noordse woelmuis, de otter en verschillende vogelsoorten. Dit zorgt ervoor dat de natuur meer in balans is en dat het leefgebied van meerdere diersoorten vergroot wordt.

Of de bever en de wolf het vernieuwde vernatte Diemerbos zullen ontdekken? Het Diemerbos heeft een rijke en gevarieerde geschiedenis. Hoe de toekomst eruit zal zien? Ik wens in ieder geval de vereniging Vrienden van het Diemerbos een natuurrijke toekomst.  

http://www.vriendenvanhetdiemerbos.nl/

Advertentie

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in Biologie, Driemond, eten en drinken, Geen categorie, gezondheid, Kinderen, Natuur, Onderwijs, persoonlijk, Politiek. Bookmark de permalink .

9 reacties op Diemerbos, toen en nu

  1. Karel zegt:

    mogge Rob
    mooi stukje geschiedenis van een mooie plek in ons mooie landje
    ik hoop dat het bos er blijft en op den duur niet de weg op gaat als het deel van de zelfde polder van voor het Amsterdam Rijn kanaal , waar een geheel nieuw Weesp ontstaat

    hoop gevende groet

    Geliked door 1 persoon

  2. Sjoerd zegt:

    Het wordt tijd dat Nederland groener wordt. Wellicht de vrijgekomen gronden van de boeren gebruiken voor nieuw bos.

    Geliked door 1 persoon

  3. Interessante les geschiedenis, Rob!

    Geliked door 1 persoon

  4. Rebbeltje zegt:

    Een hele lap maar daarom niet minder mooi om te lezen 😉

    Like

  5. Mooi stuk over de geschiedenis van het Diemerbos e.o. in vogelvlucht.

    Geliked door 1 persoon

  6. Rob Alberts zegt:

    Een van de boswachters van SBB corrigeert mij. Het Diemerbos is een NatuurNetwerkNederland gebied. Maar het behoort niet tot de Natura 2000 gebieden. Ik heb dat dan ook aangepast. Verontschuldigende groet,

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.