Kangoeroewoningen in Kantershof

De drielaagswoningen in Kantershof waren hun tijd ver vooruit. Een kind de kans geven om bijna zelfstandig te wonen. Een grootouder de benodigde hulp bieden in een eigen vertrouwde omgeving. Nu praat men over levensbestendig of levensloopbestendig bouwen.

Ik lees iets over een nieuw gebouwde Kangoeroewoning in Culemborg, https://www.triodos.nl/artikelen/2020/anders-wonen-deze-4-pioniers-bouwden-hun-eigen-droomhuis?utm_source=&utm_medium=email&utm_term=&utm_content=4x-anders-wonen%3A-van-tiny-house-tot-kangoeroewoning&utm_campaign=200829-Ezine-particulier—klanten

En ik zie naast mij de verkamering door huisjesmelkers van de drielaagswoningen. Natuurlijk gun ik jongeren een kamer. Natuurlijk weet ik dat er woningnood is. Maar de gevraagde woekerprijzen voor de kamers in Kantershof helpen de jongeren niet. En diezelfde woekerprijzen verhelpen de woningnood ook niet. De investeerders lachen in hun grijpgrage vuisten. Vergunningen zijn of niet aangevraagd of worden door slordige regelgeving verstrekt.

De sociale cohesie  en de mooie gedachten achter de Kangoeroe-woningen raken uit beeld. Terwijl elders gezinnen en families de waarden van dit woningtype herontdekken.

Mijn buren vertellen dat zij in eenlaags-woning gestart zijn. Nu woont hun zoon met zijn vriendin in de extra verdieping die zij op hun woning hebben gebouwd.

Ja, dat Kangoeroe-wonen behoud zijn voordelen.

Al denken de snelverdieners vooral aan hun geldzucht en hebzucht …

 

Geplaatst in Amsterdam, Kinderen, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , | 25 reacties

Vier of vijf behaarde knopen

Maarten van der Veer schrijft interessante verhalen;

Tijdens mijn dagelijkse ronde als postbode in Gouda kom ik dit plantje gedurende bijna het hele jaar tegen, Harig knopkruid (Galinsoga quadriradiata). Nu is er al een heleboel geschreven door mijn medeauteurs over Harig knopkruid dus over de plant zelf gaat dit keer het artikel niet. Wel over de wetenschappelijke naam. Niet de Latijnse naam zoals iedereen zegt, want vaak is de oorsprong van de naam ook Grieks, Italiaans, Arabisch etc.

Het systeem van de zogenaamde dubbele nomenclatuur (naamgeving), zoals bij Galinsoga quadriradiata,  is bedacht door Carl Linnaeus. Hij werd geboren in 23 mei 1707 in Uppsala in Zweden. Dankzij die wetenschappelijke naamgeving is het nu mogelijk zonder woordenboek of meertalige flora internationaal te praten/chatten of appen over dezelfde plant. Want deze plant heeft in elk land zijn eigen naam. Bijvoorbeeld:  

Engeland:    Shaggy-soldier, Fringed quickweed

Frankrijk:      Galinsoga ciliée

Duitsland:     Behaartes Franzosenkraut

Italië:             Galinsoga ispida

Sweden:        Hårgängel

Noorwegen:   Nesleskjelfrø

Denemarken: Kirtel-Kortstråle

De uitleg wat deze namen betekenen vindt u op https://www.plantennamen.info/nederlandse-namen/harig-knopkruid-galinsoga-quadriradiata.   Linnaeus heeft bij planten goed gekeken naar uiterlijke eigenschappen, stengel, aantal kroonblaadjes, hoeveelheid stampers etc. Natuurlijk heeft hij dit niet in een keer bedacht. Het was een heel proces met best veel tegenwerking van kerk, wetenschap en concurrenten. Er zijn vele boeken over hem geschreven. Eentje wil ik graag noemen. Een boek dat ik in een museumwinkel kocht. Het heet ‘Linnaeus.De ordening van plant en dier’ ISBN 9789085710721.

Linnaeus ontkwam er niet aan mensen te eren die op floristisch gebied iets extra’s had gedaan. Zoals Galinsoga, het eerste deel van de wetenschappelijke naam. Dit komt van Ignacio Mariano de Galinsoga (1766-1797). Deze Spaanse arts aan het hof was ook beheerder van de botanische tuinen in Madrid.  Een ander voorbeeld is de Waterlobelia (Lobelia dortmanna). Deze plant is vernoemd naar de Franse botanist Matthias de L’obel, een inwoner van Lille, hij stierf in Londen in 1616. Dortmanna komt van de Groningse apotheker die de plant ontdekt heeft, Jan Dortman. Twee eerbewijzen in één plantennaam! Ook kon plant vernoemd worden naar een heilige. Linneaus was als wetenschapper toch gelovig. Een voorbeeld is, overigens een echte stadsplant,  Robertskruid (Geranium robertianum) Deze naam komt van de heilige Robert de Molesme of Ruprecht, de stichter van de Cistercienorde in de elfde eeuw (1098). Dit omdat hij op de geneeskrachtige werking (bloedstelpend) van de plant geattendeerd heeft.

Dan het tweede gedeelte van de naam: de soortaanduiding. Quadriradiata komt van quadrirem (Latijn) en betekent “met vier rijen” dat zou duiden op vier straalbloemen. Echter Knopkruid heeft altijd vijf straalbloemen, dus waarom dit is weet ik niet en is ook nergens vermeld. Linneaus zag niet goed of hij bedoelde iets anders. Als iemand het weet, mag die het zeggen.

Wat een naam!

Geplaatst in Biologie, Natuur, Onderwijs | Tags: , , , , , , , , , , | 13 reacties

Eerste oogst van Land van Ons

Op 18 augustus is onder leiding van boer Kees Sijbenga het oogsten van de boekweit op ons perceel in Hooghalen begonnen. Als je HIER klikt dan ga je naar de diverse filmpjes die we hebben gemaakt van de verschillende stappen in het oogstproces. Maaien en op zwad leggen, dorsen, drogen, zeven en op het land vervolgens het overgebleven stro hakselen zijn al zo 5 stappen in dat oogstproces. We zijn nu een kleine 2 weken verder en er ligt nu zo’n 12 ton aan geschoonde boekweit. Dat moet nog verder aandrogen, maar we hoeven nu niet meer bang te zijn voor broei of schimmelvorming.

Kees is met zijn eigen 3 ha boekweit net zo ver. En nu is het wachten op de oogst van de perceeltjes in het Groningse. Daar staat met elkaar nog zo’n 20 ha op het land. Als de boeren daar dezelfde stappen hebben doorlopen, dan zitten we ergens eind september. En dan……. op transport naar de pellerij. De harde schil van de boekweit (de pel) wordt dan gescheiden van de korrel (de grut). De pel zal zo’n 30% van het totale gewicht zijn, dus dan houden we uiteindelijk netto van ons deel zo 7-8000 kilo boekweit over. Daar zouden al onze leden 10 x boekweit van kunnen eten.

Het hoe en wat gaan we de aankomende weken verder bespreken. Om de ontwikkelingen voor te zijn, zijn we al gestart met de voorbereiding van een ‘webwinkel’ gekoppeld aan de website van Land van Ons. Dat moet het straks makkelijk maken voor onze leden om de boekweit van eigen land te kunnen bestellen. Opzet zal zijn om dit jaar 1 standaard pakket met boekweitproducten te kunnen bestellen. Exclusief voor de leden. Als het allemaal lukt, dan zal in dat pakket ook een potje boekweithoning zitten. We hebben een principe-afspraak met de imker om alle boekweithoning die er van de percelen is afgekomen van hem over te nemen.

Een beetje Nederlander zal nu vragen: en wat gaat het allemaal kosten? Daar kunnen we in dit stadium nog geen antwoord op geven. Een deel van de kosten hebben we binnenkort wel in beeld, maar uiteindelijk kunnen we pas een goede inschatting maken als het product terugkomt van de pellerij. En dat zal zo medio oktober zijn.

Ben je enthousiast geworden over Land van ons? https://landvanons.nl/

Geplaatst in Biologie, eten en drinken, gezondheid, Kinderen, Natuur, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , , , , | 16 reacties

Vreemde vijgenbladeren

Bij sommige antieke beelden zijn de geslachtsdelen afgedekt met een vijgenblad. De ene keer is dat een minuscuul blaadje. De andere keer is dat een alles bedekkend groot vijgenblad. In Amsterdam staan nogal wat vijgenbomen. Sommige zijn spontaan op een onverwachte plek opgegroeid. Bij een aantal zijn de bladeren opvallend; groot, zeer groot of prachtig regelmatig ingesneden. Anderen vijgenbomen zijn bewust aangeplant vanwege de mythologie van de vijgenboom. Vaak hoor ik enthousiast vertellen over de prachtigste vijgenoogsten. Vooral in het laatste geval denk ik dan meteen aan de (bijna) niet meer te stoppen Klimaat Crisis.

Vruchtdragende bomen zijn geliefd. Het weggeven van (bijna) gratis perenbomen van even terug zorgde zelfs voor filevorming naar de uitgifte plekken.

Maar eigenlijk wil ik schrijven over een nieuwe mij onbekende boomsoort. In de plantsoenen en op de straten zie ik steeds meer vreemdsoortige bladeren liggen.Een bladsteel kan ik niet herkennen. De kleuren varieren van grauwwit, lichtblauw, zwart of diverse herfstkleuren. Ook zie ik dat het vooral grotendeels rechthoekige bladeren zijn. Aan twee kanten zie ik dan een lusje zitten. Misschien is het familie van de vijg? Want heel soms zie ik dat er mensen zijn die dat vreemdsoortige blad voor hun kin hebben hangen. Maar uit mijn biologielessen kan ik mij niet herinneren dat daar te bedekken geslachtsdelen zitten …

Geplaatst in Amsterdam, Biologie, gezondheid, Natuur, Onderwijs, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , , , , , | 38 reacties

Migratie is van alle tijden

Jona Lendering schrijft over migratie:

Migratie, dat mensen met een bepaalde identiteit elders gaan wonen bij mensen met een andere identiteit, is momenteel een belangrijk oudheidkundig thema. Eerlijk is eerlijk: dat is soms gemakzuchtig inhaken op de actualiteit. Migratie heeft immers problematische kanten die momenteel de aandacht trekken en er zijn oudheidkundigen die het belang van hun vak denken te kunnen tonen door erop te wijzen dat je ook in de Oudheid migratie had. Dan toon je je eigen irrelevantie want je loopt aan achter wat anderen belangrijk vinden in plaats van je eigen kwaliteiten te tonen. Het is zoiets als tijdens een pandemie beweren dat je ook in de Oudheid epidemieën had. Gelukkig is er ook een minder zelfdestructieve reden om je met migratie bezig te houden: de DNA-revolutie.

Door het onderzoek naar antiek DNA en het isotopenonderzoek wordt duidelijk dat de mensen vroeger buitengewoon mobiel waren, minimaal in sommige regio’s en tijdperken, wat betekent dat ideeën veel breder konden circuleren dan wel aangenomen is geweest. 

https://historiek.net/antieke-migraties-en-migranten/136671/

Het geschreeuw van eigen volk eerst en het sluiten van de Nederlandse grenzen vind ik verschrikkelijk. Maar feitelijke kennis en bekendheid van geschiedenis zal dit geschreeuw jammer genoeg niet stoppen …

Geplaatst in Onderwijs, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , | 22 reacties

Zoet bloed ???

Fabel: De een wordt vaker gestoken door muggen dan de ander. Goed om te weten: dit heeft niets te maken met de smaak van bloed. Muggen bepalen in eerste instantie op basis van het geurloze kooldioxide in de uitademingslucht, de zogeheten CO2-pluim, wie hun  meest geschikte ‘prooi’ is. Tot op een afstand van 50 meter. In tweede instantie spelen visuele informatie, lichaamswarmte en lichaamsgeur een rol. Een mug herkent de geur van allerlei bacterien op je huid. Of jij aantrekkelijk bent, hangt af van jouw eigen samenstelling van geuren.

De bloedbank maakt een ander onderscheidt. Op de website van de bloedbank kun je digitaal testen of jouw bloed geschikt is voor het redden van zieken en gewonden.

https://www.sanquin.nl/donortest

Geplaatst in Biologie, gezondheid | Tags: , , , | 22 reacties

Gruwelijke offers

In deze tijd sterven er mensen, maar ook nertsen bij bontfokkerijen sterven aan Corona. Dieren uit de Vleesindustrie sterven niet alleen in slachthuizen maar ook tijdens stalbranden.  En in de natuur verdwijnen steeds meer dierenlevens. Waarbij het aantal soorten dat uitsterft steeds groter wordt.

In de geschiedenis zijn gruwelijke offers te vinden. Soms is er een doel te vinden achter deze offers. Terwijl ik bij de genoemde doden uit mijn eerste alinea alleen hebzucht en geldzucht als doel kan zien.

In het antieke Midden-Oosten maakte de Hebreeuwse leider Jefta een afspraak met God. ‘Als ik de Ammonieten in deze veldslag versla, offer ik aan u het eerste ding dat me tegemoet komt lopen als ik thuiskom,’ beloofde hij. Jefta won – en de eerste die hem tegemoetkwam bij zijn huis was zijn enige dochter. Dus moest hij haar offeren. Waarschijnlijk had hij toen spijt van zijn belofte…

In het oude JapanChina, Mesopotamië en Egypte werden bedienden soms samen met hun overleden koning begraven. Sommige werden zelfs levend begraven! In China ging dit nog tot de zestiende eeuw zo door. In Afrika in de middeleeuwen werden de slaven van de koning op de vloer van het graf gelegd en dan werd de koning boven op hen begraven. In Borneo werden de slaven van de overleden koning zelfs vastgespijkerd aan zijn doodskist.

In het oude Griekenland moest een dier ermee instemmen dat hij geofferd werd. Dan zei de priester: ‘Wil je geofferd worden?’ en druppelde een beetje water op het hoofd van het beest. Meestal bewoog het offerdier zijn kop dan naar de grond (om het water af te schudden) alsof hij zei: ‘Tuurlijk joh, hak me maar in mootjes.’

Toen de Romeinen in Engeland arriveerden, troffen ze daar Keltische priesters aan, druïden genaamd, die dieren en mensen offerden in een ‘rieten man’. Dat was een kolossale pop van riet gevuld met stro, en met wilde dieren, mensen en vee. De druïden staken het stro in brand en gingen dan op hun gemakje van de vlammen en het geschreeuw staan genieten.

Tijdens belangrijke feesten offerden de Vikingen vee dat ze vervolgens opaten. Ze sprenkelden ook vers dierenbloed over hun maaltijd voor ze die opaten. Getsie! In Zweden offerden de Vikingen eens in de negen jaar negen soorten dieren.

De eerste christenen deden niet aan offers. (Ze zeiden dat Jezus het grootste offer ooit had gebracht door zich te laten kruisigen.) Toch offerden sommige christenen nog steeds dieren, honderden jaren na de dood van Jezus. Paarden werden geofferd om geluk te brengen aan:

dode koning John tijdens zijn begrafenis in Engeland in 1215;

een nieuw klooster in Duitsland in 1318;

een kapel in Engeland in 1897. (Het was alleen maar een paardenhoofd. Er werd bier over gegoten en toen werd het in de muur ingemetseld.)

De oude Chinezen hadden de akelige gewoonte om een kind te offeren zodat er genoeg regen zou vallen. Ze gooiden het kind van een rijke familie in een beek en lieten het verdrinken.

In het oude Europa offerden de Kelten mensen om zo in de toekomst te kunnen kijken.

Als een Viking stierf, kon zijn slavin hem volgen naar de Vikinghemel als ze zich liet vermoorden door de vrienden van de dode man. In Rusland bekeek een Arabische handelaar zo’n ceremonie in het jaar 921. De slavin dronk een paar grote glazen bier en riep toen: ‘Ik zie mijn vader en moeder. Ik zie andere overleden familieleden. Ik zie mijn meester. Ik wil naar hen toe!’ (Het was waarschijnlijk erg sterk bier.) Toen zong ze een afscheidslied.

Tokugawa Ieyasu (1543-1616) is een van Japans beroemdste shoguns (een soort krijgsheren). Maar die baan kreeg hij niet omdat hij zo’n lieve jongen was. De baas van zijn stam wilde dat Tokugawa zijn trouw aan hem zou bewijzen en zei: ‘Ik wil dat je je vrouw voor me vermoordt.’ Tokugawa gehoorzaamde. Toen kreeg hij de opdracht: ‘Zeg tegen je zoon dat hij zelfmoord moet plegen.’ Tokugawa gehoorzaamde alweer. Jemig! Hopelijk zou jouw pa niet zo ver gaan!

Terugkomend op mijn eerste alinea; kunnen wij nog spreken van vredelievende beschaving? Of zijn wij nu net zo gruwelijk als in de opsomming van gruwelijke offers in vroegere tijden?

Bij uitgeverij Kluitman verscheen onlangs het kinderboek De gruwelijke geschiedenis van de hele wereld van Terry Deary met illustraties van Martin Brown. In dit boek voor kinderen vanaf acht jaar wordt de donkere kant van de geschiedenis met veel (duistere) humor verteld, aan de hand van hilarische illustraties. Van hersenknabbelende neanderthalers tot gladiatorgevechten in het oude Rome. Op Historiek een fragment over het offeren van mensen en dieren bij de verschillende volkeren in verschillende tijden.

https://historiek.net/gruwelijke-offers-door-de-eeuwen-heen/136664/

 

Geplaatst in gezondheid, Kinderen, Onderwijs, persoonlijk, Politiek | 27 reacties

Oude Bomen IV

Ook op andere continenten staan oude bomen. Een huon-den (Lagarostrobus franklinii) op Tasmanië is nog net geen tweeduizend jaar oud en daarmee de oudst bekende boom van Oceanië. De oudste boom van Noord-Afrika staat in het Atlasgebergte in Marokko. Het is een atlasceder (Cedrus atlantica) die gedateerd is op 1025 jaar. Nog ouder is een apenbroodboom (Adansonia digitata) in Namibië, die op 1275 jaar wordt geschat. Het probleem bij deze soort is dat die geen groeiringen kent en dat zijn leeftijd door middel van koolstofdatering is vastgesteld, waarbij een foutmarge van vijftig jaar wordt aangehouden. De tropen vormen sowieso een uitdaging voor dendrochronologen, omdat de bomen er het hele jaar door betrekkelijk gelijkmatig groeien vanwege de afwezigheid van seizoenen en groeipauzes. Uitzondering op deze regel vormt de teakboom (Tectona grandis), die wel duidelijke ringen heeft.
De oudste bekende boom van Azië, een jeneverbes, staat in het Karakoram-gebergte in het noorden van Pakistan, dicht bij de boomgrens. Van deze boom werd in 1990 vastgesteld dat hij toen 1437 jaar oud was.
De oudste boom van Zuid-Amerika, een fitzroya (Fitzroya cupressoides), staat in Chili. De leeftijd van El Gran Abuelo, de Grote Opa, werd in 1993 vastgesteld op 3622 jaar.

Ook vermeldenswaard is de eenzaamste boom ter wereld, een sitka-spar (Picea sitchensis) die helemaal alleen op Campbell Island, ten zuiden van Nieuw-Zeeland, is geplant, 270 kilometer verwijderd van zijn naaste buur. De isolatie waarin deze boom is opgegroeid, vrijwaarde hem niet voor de gevolgen van een kernproef in 1965, die in de jaarringen van de boom herkenbaar is.

Het hele artikel is te lezen met de volgende weblink: https://www.boomzorg.nl/article/33578/oude-bomen-helpen-terug-te-kijken-in-de-tijd

Geplaatst in Biologie, Natuur, Onderwijs, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , , , | 6 reacties

Excursiekit voor de kids

Velen hebben de afgelopen zomervakantie in Nederland doorgebracht. De Wadden zijn hiervoor bij sommigen al langer geliefd. Ook voor de Herfstvakantie kan ik de Wadden aanraden. Kinderen kunnen zich daar met de Wadden excursiekit op een zeer plezierige manier vermaken.

Een aanrader!

De WaddenVereniging schrijft er het volgende over:

Zélf de natuur van de Wadden ontdekken? Het kan met de WADDEN excursie-kit! Waar kun je het beste vogels spotten? Hoe vang je een krabbetje? Welke schelp heb ik eigenlijk gevonden? Hoe werkt het getij? Je gaat zelf op onderzoek uit om antwoord te krijgen op al deze vragen. 

We hebben het pakket samengesteld voor kinderen van 6 -12 jaar en hun (groot)ouders. Voor iedereen valt er iets te ontdekken met de WADDEN excursie-kit. Het is natuurlijk het allerleukst om op onderzoek uit te gaan als je in het waddengebied bent, maar de kit is ook goed thuis te gebruiken als voorbereiding op een bezoek aan de Wadden.

Wat zit er allemaal in de WADDEN excursie-kit?
• Een waaier met introductie over het wad en informatie over de kit
• De Wadgids voor Kids. Dit doe-onderzoek boek over de Wadden staat vol met proefjes, puzzels, knutsels en weetjes
• De Wadwaaier
• Een loepje
• Een krabbenvangset
• Een poster over waarom het waddengebied Werelderfgoed is
• Een boekje over de Waddenzee met zoekopdrachten
Geplaatst in Kinderen, Natuur | Tags: , , , , , | 19 reacties

Oude Bomen III

De oudste boom in Europa is Adonis, een eik in Griekenland, die genoemd is naar de Griekse god van schoonheid en verlangen en ruim 1075 jaar oud moet zijn. Er waren drie expedities nodig naar het Pindosgebergte in het noorden van het land voordat de boom op de juiste manier kon worden gedateerd. Datering van levende bomen gebeurt door met een holle boor, een soort gigantische appelboor, een monster te nemen vanaf de buitenkant van de boom tot aan de kern, waar de oudste cellen zitten. De mantel van levende cellen aan de buitenkant van de stam onder de bast, het cambium, wordt minimaal beschadigd en het aantal jaarringen in de verwijderde cilinder laat zich betrekkelijk gemakkelijk tellen. Om dat zo nauwkeurig mogelijk te doen, wordt het weggenomen monster geschuurd en gepolijst, zodat ook de dunste cellenlagen kunnen worden waargenomen.
Niet iedereen is het eens met de uitverkiezing van Adonis tot oudste boom in Europa. Trouet maakt onderscheid tussen bomen als deze eik en zogenoemde klonale bomen. Deze planten zich ongeslachtelijk voort vanuit één wortelstelsel. De bomen die hierop groeien, zijn genetisch identiek en de afzonderlijke stammen houden het leven vaak niet langer dan enkele honderden jaren. Het wortelstelsel zelf kan wel tienduizend jaar oud worden. De Amerikaanse staat Utah herbergt een kolonie van wel 40.000 ratelpopulieren (Populus tremuloides) die allemaal gegroeid zijn op één en hetzelfde wortelstelsel. Hoewel de afzonderlijke stammen weinig ouder zijn dan 130 jaar, wordt de leeftijd van het wortelstelsel geschat op 80.000 jaar. Zo bezien is Adonis niet de oudste boom van Europa, maar de Oude Tjikko, een koloniale fijnspar (Picea abies) in Zweden, die genoemd is naar de hond van zijn ontdekker en 9550 jaar oud is.

Dat veel van de oudste bomen in de wereld in het westen van de VS te vinden zijn, verklaart de auteur uit het feit dat Europese machthebbers al in de Romeinse tijd begonnen met het omzagen van oerbossen voor bouwmateriaal en houtskool. De bossen in Spanje werden in de vijftiende en zestiende eeuw omgekapt ten behoeve van de scheepvaart naar Amerika. De oudste levende boom in Noord-Amerika is meer dan vijfduizend jaar oud, terwijl de oudste boom van Europa nauwelijks meer dan duizend jaar is. De ontbossing door de Vikingen maakt IJsland zelfs tot een blinde vlek op de wereldwijde jaarringenkaart. De eilandstaat in het noordwesten van Europa is wat dat betreft vergelijkbaar met Paaseiland, waar de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen in 1722 al geen bomen meer aantrof. Toch zijn die er geweest, anders waren de bewoners nooit in staat geweest hun gigantische standbeelden – de moai – te vervoeren en op te richten, want daarvoor was touw nodig dat werd gemaakt van boombast.

Het hele artikel is te vinden met de weblink: https://www.boomzorg.nl/article/33578/oude-bomen-helpen-terug-te-kijken-in-de-tijd

Geplaatst in Natuur, Onderwijs, persoonlijk, Politiek | Tags: , , , | 14 reacties