Een nieuwe bril III

Venetië en China

Er wordt niet alleen gespeculeerd over de exacte datum, maar ook over de plaats waar de brillenglazen zouden zijn uitgevonden. Er is enige consensus over het Italië van de dertiende of veertiende eeuw, eerder in Venetië dan in Pisa of Florence. In die periode was er in Venetie, zoals nu nog, een fabriek waar glas wordt geproduceerd (Mourano). In 1284 werd een gilde van kristalmakers opgericht.

Niet geverifieerde bronnen plaatsen de uitvinding van de brillenglazen in China, en het meebrengen ervan door Marco Polo naar Venetië toen hij terugkwam van zijn reizen (1295). Chinese rechters zouden glazen van kwartskristal voor hun ogen hebben gehouden om hun zicht te verbeteren. Een beter onderbouwde referentie is te vinden in het boek Dong Tien Quing Lu: “brillenglazen kunnen een oude man helpen kleine letters te lezen. Zonder de glazen kan hij niet goed zien en niet lezen”.

Populariteit

Aanvankelijk was het gebruik van een bril beperkt. Maar de interesse van het volk nam toe nadat Gutenberg in 1450 de typografie had uitgevonden en het aantal gepubliceerde boeken sterk toenam. Brillen waren al in gebruik sinds het midden van de veertiende eeuw. De vroegst bekende kunstzinnige voorstelling van het gebruik van brillenglazen dateert uit 1352. Het gaat om een fresco in de kapel van het klooster van San Nikolo in Treviso, gemaakt door Tommaso da Modena (1326-1379). Op het fresco staat de Dominicaanse monnik Ugo di Saint-Cher, met een bril op zijn neus, lezend en teksten kopiërend.

De eerste brillen hadden bolle lenzen en konden alleen worden gebruikt voor verziendheid. In de vijftiende eeuw kwamen exemplaren met holle lenzen, die gebruikt konden worden voor bijziendheid. De brillen voor bijziendheid werden uitgevonden door Nicholas van Cusa (Nicolaus Cusanus, 1401-1464), Duits kardinaal, filosoof, jurist, astronoom en uitmuntend humanist. Het eerste bewijs voor het gebruik van de holle lenzen voor bijziendheid is te zien op het schilderij Madonna met kanunnik Joris van der Paele, door Jan Van Eyck in 1436.

Tot aan het eind van de achttiende eeuw was het gebruikelijk dat venters op straat en kleine handelaren, goed op de hoogte van het principe van de bril, hun waren verkochten. Oogartsen hielden zich bezig met oogziekten en stuurden hun patiënten naar deze handelaren als ze dachten dat dit nodig was. Het enige criterium voor een bril was de leeftijd van een patiënt, als het zicht afnam naarmate men ouder werd. Later begonnen glasbewerkers brillen te maken met verschillende sterkten voor zowel ver- als bijziendheid. Het eerste theoretische boek waarin het testen van de ogen en de verkoop van brillen werd vastgelegd was dat van de Spanjaard Benito Daca de Valdes, ‘Uso de los Antoios Para Todo Genero de Vistas’ (1623).

 

Over Rob Alberts

Mensen, natuur, de aarde, planten en dieren hebben mijn interesse. Monumentale Bomen fascineren mij. Onderwijs is mijn passie. In 1988 ben ik in de Bijlmermeer komen wonen. De mensen, het groen, de andere manier van bouwen / wonen hebben mijn hart gestolen. Zonder ver te reizen is hier de hele wereld binnen handbereik. Rondom mijn huis geniet ik vooral van de Familie Pimpelmees. In december 2009 ben ik gaan bloggen over wat mij opvalt of wat mij bezig houdt.
Dit bericht werd geplaatst in gezondheid, persoonlijk en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

17 reacties op Een nieuwe bril III

  1. Zonder bril zouden veel meer mensen tegen vanalles opbotsen…

    Geliked door 1 persoon

  2. Matroos Beek zegt:

    Interessant om dit te lezen. Dat is enkel mogelijk voor mij dankzij mijn bril! De moeite waard om stil te staan bij deze uitvinding.
    Zondagse groet

    Like

  3. Karel zegt:

    dankzij mijn leesbrilletje heb ik deze geschiedenis over de bril kunnen lezen

    fijne zondag groet

    Like

  4. Suskeblogt zegt:

    Leuke geschiedenis over de bril. Gelukkig heb ik mijn leesbril niet veel nodig.

    Geliked door 1 persoon

  5. Emigrant zegt:

    De oudste bril in mijn omgeving, in de Stadtkirche van Bad Wildungen, dateert van 1403: https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Conrad_von_Soest,_%27Brillenapostel%27_(1403).jpg

    Like

  6. Bertie zegt:

    De bril bestaat dus al best lang.
    Het is een van de beste uitvindingen.

    Like

  7. Mijn leesbril gaat sinds enige tijd ook mee achter de pc. Dat maakt dit soort lezenswaardige artikelen en andere weblogs toch weer wat toegankelijker.

    Geliked door 1 persoon

  8. gewoonanneke zegt:

    Wat interessant om te lezen dat er al zo lang brillen althans glazen ter versterking van de ogen zijn. Zelf heb ik een min en een plus oog. Dat is soms lastig soms ook heel gemakkelijk omdat ik eigenlijk zonder bril gewoon nog veel kan zien in de verte en van dichtbij alleen de kleinste lettertjes mis. Bij kleinere letters gebruik ik wel een leesbrilletje.

    Geliked door 1 persoon

  9. Sjoerd zegt:

    Zonder de bril zie ik niets meer…

    Geliked door 1 persoon

  10. Willem zegt:

    Vooropgesteld, ik ben al meer dan 60 jaar blij met mijn bril, maar vind het ook een academische discussie wanneer en waar de oorsprong van de bril ligt. Dat het al vele eeuwen, misschien wel millennia, oud is, staat buiten kijf. Maar wie had de primeur? Daar zal waarschijnlijk net zo lang over geredetwist worden als de mensheid (nog) bestaat. De waarheid kan heel goed zijn dat het optische effect van doorzichtig materiaal, op meer plaatsen tegelijk ontdekt is. In de huidige tijd is het zo dat ik een berichtje naar mijn in de VS wonende familie stuur en het is secondewerk dat ze het kunnen lezen. Die mogelijkheden om iets op grote schaal rond te bazuinen waren er eeuwen terug niet en misschien ook de behoefte eraan evenmin. Zodoende duurde het geruime tijd eer een bericht van plaats A naar B gekomen was. De (olympische) marathon hebben we uiteindelijk ook te danken aan een ijlbode die de ruim 42 km aflegde in de recordtijd van enige uren.
    Maar dit soort overpeinzingen ter vergroting en uitbreiding van nutteloze kennis is wel aan mij besteed.

    Geliked door 1 persoon

    • Rob Alberts zegt:

      Steeds meer wordt door archeologische onderzoeken duidelijk dat er talloze handelscontacten waren in het verleden. Afhankelijk van de geschiedkundige worden daarbij ontdekkingen achter elkaar of zelfs gelijktijdig beschreven.

      Ook mij maken veel nutteloze weetjes vrolijker.

      Van mijn bril ben ik al heel lang afhankelijk. Maar het hulpmiddel voldoet.
      Van mijn hoorapparaten word ik steeds afhankelijker. Al werkt dat nog niet helemaal naar tevredenheid.

      Stille groet,

      Like

      • Willem zegt:

        Het spreekwoord mag dan wel zijn “Kennis is macht”, maar ‘nutteloze kennis’ is, voor mij althans, vaak de kers op de taart die ook nog eens zorgt voor veel vrolijke momentjes.
        In de jaren ’70 had Ruud Verdonk in de dinsdageditie van Trouw altijd een hele pagina voor “Het genootschap ter bevordering en uitbreiding van nutteloze kennis”. Geweldig van genoten en vond het erg jammer dat hij er mee stopte.

        Geliked door 1 persoon

  11. En dit kon ik alleen maar lezen met een bril op mijn neus.

    Geliked door 1 persoon

  12. Wat een intrigerend onderwerp. Het is maar goed dat de bril is uitgevonden zeg. Waar zouden we zijn zonder bril. Ik zou zelf tenminste niet veel zien…

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.