Roma en Sinti

“Ziehende gauner” schijnt de oorsprong te zijn van zigeuner. In goed Duits betekent dit; rondtrekkende bandiet. En dat is de uitleg die ik als kind van mijn moeder kreeg. De herder in onze voortuin maakte dat ons huis altijd werd overgeslagen. Zigeunermuziek werd bij ons thuis wel met veel enthousiasme beluisterd. Maar de kampers van het dichtstbijzijnde woonwagenkamp waren alleen goed als er goedkope auto-onderdelen nodig waren.

Roma en Sinti, voor mij is er geen verschil. De Roma schijnen hun taal te schrijven. En overleveringen in geschrift vast te leggen. De Sinti zijn achterdochtiger. Niets wordt vastgelegd van hun verleden of herkomst.

Bij een bezoek aan Westerbork kwam ik in aanraking met de vreselijke gevolgen van de Tweede Wereldoorlog voor de Sinti en Roma. Het verhaal van de foto van het Westerborkmeisje kwam tegelijkertijd net naar voren;

Anna Maria (Settela) Steinbach Buchten, 23 december 1934 – Auschwitz 31 jul 1944 was een Nederlands meisje dat in Auschwitz werd vergast. Ze was lange tijd een icoon voor de Nederlandse Jodenvervolging tot 1994 werd ontdekt dat ze niet Joods was, zoals werd aangenomen, maar tot de Sinti familie (ook wel zigeuners genoemd) behoorde.

In De Bijlmermeer is lang een speciale school voor de Roma en Sinti kinderen in stand gehouden. Het jonge weglopen van de pubermeisjes heeft deze school geen goed gedaan. Het vroege (uit-)huwelijken van de Roma en Sinti past van geen kanten in onze Westerse maatschappij.

Stilstaan bij het ontbreken van een eigen land van oorsprong voor de Roma en Sinti doen wij niet. De geboorteplaats en et land van herkomst is iets wat alleen maar telt in ons denken.

De school is verdwenen. Of de Roma of Sint ook verdwenen zijn weet ik niet. Ik kan zelfs niet meer achterhalen of het nu om Roma dan wel Sinti ging. Maar de negatieve verhalen komen zo weer naar boven.

Het portretboek van Rogier Fokke geeft een genuanceerder beeld. Ondertussen heb ik ook de leeftijd bereikt om minder snel te veroordelen of te oordelen.

Het boek Paramisa kan ik iedereen aanraden!

 

Paramisa, portretten van Roma en Sinti door Rogier Fokke

ISBN 90-77386-02-5

Geplaatst in persoonlijk | Tags: , , , | 25 reacties

Wadlopen met Wethouder Choho

De Amsterdamse wethouder Abdeluheb Choho (D66) ontving donderdag 19-01-2017 een uitnodiging van de Waddenvereniging voor een bijzondere wadloopexpeditie later dit jaar. Gesteund door een unanieme gemeenteraad wil de hoofdstad van Nederland in rap tempo over van ouderwets aardgas naar moderne duurzame energiebronnen. Het besluit van de gemeente Amsterdam om te streven naar een aardgasloze hoofdstad is ook een opsteker voor liefhebbers van Nederlands mooiste natuurgebied; de Waddenzee. Want als minder aardgas nodig is in Nederland, kan aardgas dat nu nog onder Werelderfgoed Waddenzee zit daar blijven. Zo komt er geen extra CO2 uitstoot en wordt schade in de buurt van boorlocaties (zoals het Friese dorp Ternaard) voorkomen.

Wethouder Choho kende het waddengebied goed en was erg verheugd met de uitnodiging. Hij zal zeker komen, naar waarschijnlijk ook niet alleen. Choho was blij verrast om te merken dat besluiten die goed zijn voor de hoofdstad van Nederland ook, heel onverwacht voor hem, een extra bijdrage kunnen leveren aan het behoud van de Waddenzee. “De waddenvereniging heeft mij er op gewezen dat de keuzes die wij als stad maken, ook serieuze en positieve impact kunnen hebben op mensen en gebieden buiten Amsterdam. Laten we daarom er naar streven dat aardgas gewoon blijft zitten waar het zit: in de aarde. En dat geldt zeker voor het aardgas onder de Waddenzee.”

De Waddenzee is, net als de grachtengordel van Amsterdam, erkend als UNESCO werelderfgoed. Juist de Waddenzee kan door haar geringe diepte ingrijpend veranderen bij een sterke stijging van de zeespiegel als gevolg van klimaatverandering. Daarnaast is bekend dat gaswinning ter plekke zorgt voor daling van de bodem. Arjan Berkhuysen, directeur van de Waddenvereniging: “Aardgas is steeds minder cruciaal voor onze energievoorziening aan het worden. Dit besluit van de gemeente Amsterdam is voor ons een steun in de rug om aan alle energiebedrijven die nu nog gas willen winnen onder de Waddenzee te vragen daar van af te zien.”

Zowel het bestuur van de gemeente Amsterdam als de Waddenvereniging zien beiden dat om verduurzaming mogelijk te maken, bestaande nationale wetgeving zal moeten worden aangepast. De hoofdstad en de Waddenvereniging zullen zich, zowel samen als apart, inzetten om óók de nationale regering er van te overtuigen dat aardgas beter onder de grond kan blijven zitten. Ook zullen beiden proberen grote financiële instellingen zoals bijvoorbeeld ABP, ING en ABN AMRO attent te maken op hun eigen kans om bij te dragen aan de bescherming van Nederlands Mooiste Natuurgebied; de Waddenzee.

Geplaatst in Amsterdam, duurzame energie, Politiek, windenergie | Tags: , | 9 reacties

Meertaligheid

Voor mij zijn de meertalige jongeren uit de Bijlmermeer onze toekomst. Meertaligheid opent deuren voor de mondiale handel. Ons land is altijd afhankelijk geweest van handel en transport. Tenslotte is ons land te klein en ontbreken natuurlijke grondstoffen. Onderstaand artikel beschrijft mooi de meerwaarde van meertaligheid.

 

Dialect verboden! Over de talige eenheidsworst met nadelige gevolgen voor Limburg

 

Prof. dr. Leonie Cornips is bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht en onderzoeker variatielinguïstiek aan het Meertens Instituut te Amsterdam. Zij participeert in het EU-onderzoeksproject AThEME en is auteur van “Eigen en vreemd. Meertaligheid in Nederland” (2012,  AUP).

Bestuurders van peuterspeelzalen vatten het beleid van de staatssecretaris Sander Dekker te strak op. Dit beleid schrijft voor dat iedere leerkracht in een peuterspeelzaal in Nederland per 1 augustus 2018 over een vaardig taalniveau (F3) moet beschikken. Een Zuid-Limburgse bestuurder, zo informeerde een logopedist, legt dit beleid zodanig uit dat in peuterspeelzalen in Zuid-Limburg ‘uitsluitend Nederlands’ gesproken dient te worden op de Voorschoolse Educatie. Dit verbod op dialect in de peuterspeelzaal doet geen recht aan het taalkundig onderzoek waarover de brief van Dekker spreekt. Leerkrachten kunnen een rijk taalaanbod aanbieden in het Limburgs èn Nederlands. Wat is de wetenschappelijke stand van zaken inzake het spreken van dialect en Nederlands dat zeker een vorm van meertaligheid is?

In de laatste vijftien jaar is er veel internationaal onderzoek verricht naar de cognitieve ontwikkeling van tweetalige kinderen. Cognitie staat voor de mentale activiteit die informatie in de hersenen verwerkt door leren, waarnemen, herinneren, denken, interpreteren, geloven en problemen oplossen. Regelmatig is in recent onderzoek vastgesteld dat tweetalige kinderen even goed of beter lijken te zijn dan eentalige kinderen in de aansturing en organisatie van deze cognitieve vermogens: de executieve functies. Deze functies zijn belangrijk voor hoe kinderen op school en in het alledaagse leven functioneren. Ze zorgen ervoor dat het kind doelgericht gedrag ontwikkelt waardoor hij of zij op school goed presteert. Executieve functies helpen het kind ook om impulsen te onderdrukken, om onbelangrijke informatie te negeren en om zich goed te kunnen concentreren op een bepaalde taak. Vanuit dit perspectief is een tweetalig dialect-Nederlands sprekend kind in het voordeel vergeleken bij kinderen die eentalig in het Nederlands opgroeien. Op z’n minst laat onderzoek zien dat tweetalige dialectkinderen geen nadeel van hun dialect ondervinden.

 

Het idee dat een jong kind door het verwerven van dialect in de war raakt en daardoor geen goed Nederlands kan leren beheersen, is naar het rijk der fabelen verwezen. Kinderen leren onder bepaalde condities twee talen zoals dialect en Nederlands als twee ‘moedertalen’ spreken. Dit type onderzoek naar hoe kinderen hun twee talen verwerven, is voor Limburg van onschatbare waarde. Juist Limburg heeft te maken met vele vooroordelen over tweetaligheid, vooral over het gebruik van dialect. Dialectsprekende kinderen worden snel met taalachterstand geassocieerd terwijl dat niet blijkt uit onderzoek naar de snelheid en accuratesse waarmee deze kinderen hun woordenschat in het Nederlands verwerven. Wat zijn nu de condities waaronder kinderen twee talen als twee moedertalen verwerven?  Hoe jonger het kind in contact komt met twee talen, hoe beter.  Ook hoe lang, hoe intensief en hoe gevarieerd kinderen met beide talen te maken krijgen, is cruciaal. In de peuterspeelzaal is voorlezen, tellen en rekenen, verhalen vertellen, interactie in kringgesprek, spelletjes doen en met elkaar communiceren in dialect en Nederlands cruciaal om beide talen als moedertalen te verwerven.

 

Daarnaast kan het dialect een versnelling geven in het verwerven van Nederlands. Het dialect van Weert kent als alle Limburgse dialecten drie verschillende lidwoorden – d’n mens (m), de vrouw (v) en ‘t kindj (o) – waar het Engels er slechts één heeft: the. Het dialect helpt het kind om in het Nederlands onderscheid te maken tussen de– (m/v) en het-woorden (o). Zij leren sneller dit onderscheid dan Nederlands eentalige kinderen.

Bovendien is dialectgebruik cruciaal in de lokale identiteitsconstructie van volwassenen en kinderen. Identiteit is een dynamisch, meervoudig en ambigu resultaat van het voelen, denken en handelen van individuen of groepen. Identiteitsformatie speelt zich af tussen tegenstellingen die door mensen zelf geconstrueerd en beleefd worden. Voorbeelden daarvan zijn tegenstellingen als Limburger versus randstedeling, jong versus oud en stedeling versus plattelander. Lokale identiteit krijgt, samen met die van het persoonlijke en nabije, steeds meer betekenis in de huidige wereld. Mensen voelen zich meer en meer met de eigen stad, streek of regio verbonden. Het spreken van dialect of regionaal gekleurd Nederlands geeft een ‘vanzelfsprekende’ verbondenheid met het lokale en in het uitdragen van het regionaal eigene. Dialectsprekers voelen zich Limburger of Maastrichtenaar door het gebruik van hun dialect. Wanneer kinderen hun dialect ontzegd wordt, wordt daarmee ook die verbondenheid met de eigen streek, dialectsprekende (groot)ouders en grotere gemeenschap ontzegd.

 

Tenslotte is het begrip moedertaalspreker niet eenvoudig omdat mensen nooit een taal in alle facetten in gelijke mate beheersen. Sommigen schrijven prachtige gedichten terwijl anderen goed verhalen kunnen vertellen. Het spreken over een volledige beheersing van het Nederlands of de moedertaalspreker is een illusie.

Mocht dit nog niet overtuigend zijn, dan is er nog het ijzersterke argument  dat  dialect voor Limburg een belangrijk economisch product is. Tweetaligheid laat zich in harde euro’s vertalen en talige competenties hebben handelswaarde. Leerlingen die hun school niet afmaken, geen werk kunnen vinden vanwege gebrek aan juist geachte taalvaardigheden zijn duur. Tweetalige peuters zijn in hoge mate taalbewust en taalgevoeliger dan eentalige kinderen. Ze kunnen later veel makkelijker een taal erbij leren. Deze vaardigheid is broodnodig in een provincie met de langste landsgrenzen in Nederland. De economische waarde van de traditionele meertaligheid in Limburg zwakt steeds meer af. Jongeren onder de dertig beheersen geen Duits meer, het Frans is onbekend geworden. Limburg wordt steeds eentaliger en verliest zijn rijkdom aan ‘natuurlijke’ taalbronnen die thuis geleerd worden.  Een beleid dat eentaligheid voorstaat door een verbod op het dialect in de Limburgse peuterspeelzaal betekent de vernietiging van de laatste rijke bronnen.

Dit blog verscheen eerder (en in verkorte vorm) in De Limburger/ Het Limburgs Dagblad

http://www.meertalig.nl/blog-van-de-maand/blog-november-2016/

 

 

Geplaatst in Amsterdam, Kinderen, Onderwijs, persoonlijk | Tags: , , | 24 reacties

Multiculturele proeftuin

Kookworkshops voor wijkbewoners door wijkbewoners in Amsterdam-ZuidOost.

Samen leren koken, proeven van verschillende culturen, verhalen over recepten en eetgewoontes uit diverse regio’s en landen delen. Een proeftuin voor culinaire talenten om zich te presenteren.

De multiculturele proeftuin biedt vrouwen met kooktalenten de kans om hun kennis en ervaring uit hun eigen regionale keukens over te dragen aan anderen.

In de multiculturele proeftuin leren bewoners van Amsterdam-ZuidOost diverse keukens kennen.

Ben je een talent in de keuken, ga dan de uitdaging aan je kennis over te dragen aan andere vrouwen uit de wijk.

We ondersteunen vrouwen die geen ervaring hebben in het presenteren voor groepen.

Meld je aan via multicultureleproeftuin@gmail.com

En wil je een keer komen proeven, mail ons en je ontvangt het programma.

Onze talenten verzorgen ook catering voor particulieren en bedrijven.

 

Geplaatst in Amsterdam, eten en drinken | Tags: | 13 reacties

Een uniek samenwerkingsverband

Het begint bij dienstverleners. Zij zoeken directe hulp voor mensen in financiële nood. Want gezinnen en alleenstaanden belanden financieel tussen wal en schip. Vaak blijken er geen regelingen te zijn of is er niet tijdig een positief besluit. Nu al doen dienstverleners uit 85 gemeenten een beroep op een noodhulpbureau. Daarin werken lokale overheid, donateurs, waaronder fondsen, kerken en dienstverleningsorganisaties samen.

http://www.sunnederland.nl/

 

 

Geplaatst in eten en drinken, gezondheid | Tags: | 11 reacties

Mijn warme trui

Vandaag loop ik trots rond in mijn nieuwe trui. Mijn trui is gemaakt van circulair textiel. De grondstof is 100% gerecycled textiel, afkomstig uit de Nederlandse kleding afvalberg. Vandaar dat ik mijn trui een tweedehandsje noem. Voor een trui van nieuwe wol is bijvoorbeeld 500 liter nodig. Door maatwerk is er 60 mJ per trui minder energie nodig in vergelijking met een nieuwe trui.

In deze trui zit vooral post-consumer waste (kledingafval van de consument). Voor de kleur of sterkte van het garen is er industrieafval van breimachines of nieuwe duurzame vezels toegevoegd. Bij de fabricage is er op kleur gesorteerd. Het op kleur sorteren is natuurlijk een arbeidsintensief proces. Door niet te bleken en/of chemische materialen toe te voegen wordt het een zeer duurzaam proces.

Vandaag is het Warme truiendag. Meer mensen dragen nu een warme trui en schakelen hun verwarming even 1 graad of meer terug.

https://www.brightloops.nl/

https://www.warmetruiendag.nl/

 

Geplaatst in duurzame energie, Geen categorie, persoonlijk | Tags: , , | 62 reacties

Case, Menazil & Casas

Beelden van huizen maakt Arthur Meijer. Tijdens een expositie raak ik met hem aan de praat. Vol enthousiasme vertelt hij over architectuur. Van Spaans Moorse bouwstijlen via lemen bouwwerken in Mali gaat het naar kleine stadjes in Jemen. De grenzen van het voormalige Arabische wereldrijk worden door hem uitgebeeld in huizen.

De pracht en praal ontbreekt en toch zijn het mooie beelden. De gebruikte materialen, de kleuren en de heel eenvoudige constructies raken mij. Mag ik jullie verwijzen naar zijn website?

Met prachtige foto’s en heldere uiteenzettingen neemt hij u mee naar een reis door wonen van nu en vroeger.

http://www.arthurmeijer.nl/

 

Geplaatst in persoonlijk | Tags: , , , | 12 reacties